ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

«Η γοητεία της καταστροφής» και ο πολιτισμός εν Ελλάδι

0

 

 


επισημανσεις

 

%ce%b8%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b5%cf%82Του Θανάση  Παντέ

«ΠΟΤΕ δεν είχαμε τόσους διεθνείς καλλιτέχνες στην Ελλάδα, τόσους διεθνείς θεσμούς τέχνης, όσο τον τελευταίο καιρό. Ο Αϊ Γουέι Γουέι, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, ο Γιαν Φαμπρ (έστω και στο παρ’ ολίγον), η Ντοκουμέντα του Κάσελ και ο σταρ curator Ανταμ Σίμτσικ, για να αναφέρω τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Τι συμβαίνει; Υπάρχουν αρκετές εξηγήσεις ακόμη και στο επίπεδο των θεωρητικών κατασκευών.

ΣΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ προβληματική θα ήθελα να προσθέσω ακόμη μια παράμετρο που θεωρώ σημαντική, έστω και αν ενοχλεί αρκετούς. Είναι η γοητεία της καταστροφής ή η γοητεία της κατεστραμμένης χώρας και της κατεστραμμένης πόλης. Βασικό στοιχείο αυτής της γοητείας είναι η δημοσιότητα.

Η ΕΛΛΑΔΑ λόγω της οικονομικής κρίσης  βρίσκεται εδώ και έξι χρόνια στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας, στην πρώτη γραμμή της ατζέντας των μέσων ενημέρωσης όλου του κόσμου.

ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ χρόνο η προσφυγική κρίση έχει δώσει στη δημοσιότητα της χώρας μια νέα ορμή, μια νέα ώθηση,  μετατρέποντάς την σε  έναν ελκυστικό επικοινωνιακό προορισμό.

ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ, η Λέσβος του Αϊ Γουέι Γουέι δεν είναι το άγνωστο νησί του Αιγαίου. Είναι το νησί που ο χάρτης του έχει δημοσιευθεί εκατοντάδες φορές τους τελευταίους μήνες στους «New York Times» και που φιλοξενεί μια μεγάλη διεθνή παροικία δημοσιογράφων, φωτογράφων, τηλεοπτικών συνεργείων κ.τ.λ.

Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ του Αϊ Γουέι Γουέι είναι πλέον ευθέως ανάλογη με την αναγνωρισιμότητα της Λέσβου. Πιο ωμά, ο Αϊ Γουέι Γουέι κερδίζει από τη δημοσιότητα της Λέσβου. Το ίδιο και η Μαρίνα Αμπράμοβιτς.

Η ΜΕΘΟΔΟΣ της «ανακούφιζε» για δύο μήνες τους συντετριμμένους από την κρίση Αθηναίους. Οσο για τον Γιαν Φαμπρ, η φιλανθρωπία ήταν μέσα στους ομολογημένους στόχους του.

ΕΝΑ μεγάλο μέρος της σύγχρονης τέχνης υπάρχει μόνο ως επικοινωνιακό φαινόμενο.

ΕΤΣΙ προσπαθεί να εγγραφεί μέσα σε γενικότερα επικοινωνιακά πλαίσια όπου η δημοσιότητα είναι δεδομένη για άλλους λόγους. Το είδαμε αυτό να συμβαίνει στο Σαράγεβο και γενικότερα στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Είδαμε πώς εκεί η σύγχρονη τέχνη εκμεταλλεύτηκε τη δημοσιότητα της ισοπεδωμένης χώρας. Το είδαμε στην Καμπούλ.

ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΑ τα παραδείγματα. Τι θα γίνει όταν η Ελλάδα φύγει από την πρώτη γραμμή της δημοσιότητας; Θα αφήσουν κάποιο ίζημα οι διεθνείς καλλιτέχνες που περνούν τώρα από τη χώρα; Και η Αθήνα παρα-χωρείται ή στην πραγματικότητα παρα-βιάζεται;».

***

Η ΓΟΗΤΕΙΑ της καταστροφής, ο τίτλος του άρθρου του Νίκου Μπακουνάκη στις 15 Μαΐου  στο «Βήμα». 

ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ που ακολούθησε το άρθρο, περιλάμβανε αρκετά σημαίνοντα πολιτιστικά γεγονότα που απόσπασαν το ενδιαφέρον του κοινού αλλά περί γοητείας της καταστροφής ούτε λόγος ασφαλώς, αν και οι ποικιλώνυμοι καταστροφολόγοι πολλά περίμεναν. 

ΤΟ ΑΡΘΡΟ θέτει ενδιαφέροντα ερωτήματα πάντως αλλά απαντήσεις δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα προκύψουν και μάλιστα άμεσα. 

ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΗ διαπίστωση επίσης είναι πως ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης τέχνης υπάρχει μόνο ως επικοινωνιακό φαινόμενο και εύστοχα επισημαίνεται στο άρθρο. 

ΑΥΤΟΥ του είδους τα «επικοινωνιακά φαινόμενα» άλλωστε δημιούργησαν κατά καιρούς πλήθος παρανοήσεων σε σχέση με πολλά έργα σύγχρονης τέχνης, ακυρώνοντας τελικά τη σημασία που φιλοδοξούσαν να έχουν. 

ΟΣΟ για το κοινό στο οποίο απευθύνονταν, έμεινε και μένει αμήχανο τις περισσότερες φορές μπροστά στη δοκιμασία που υφίσταται η νοημοσύνη του. 

ΟΛΑ αυτά όσο κι αν εκ πρώτης όψεως μοιάζουν μακρινά, αφορούν ασφαλώς και τα όσα πολιτιστικά συντελούνται στην Καλαμάτα, που ως πρωτεύουσα της Μεσσηνίας αποτελεί το κεντρικό σημείο αναφοράς των πολιτιστικών δραστηριοτήτων. 

ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ λοιπόν γίνονται συνεχώς πολιτιστικά δρώμενα σε όλους τους τομείς και με την προοπτική της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας θα γίνουν προφανώς περισσότερα. 

ΕΚΕΙΝΟ που έχει σημασία είναι πως ό,τι γίνεται και ό,τι πρόκειται να γίνει στον τομέα του πολιτισμού, να μην είναι στον αέρα αλλά να μπορεί να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κοινωνικού γίγνεσθαι και κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να προκύψει μέσα από την έλλειψη διαλόγου και τη μονοκρατορία του οποιουδήποτε. 

ΘΑ ΕΠΑΝΕΛΘΟΥΜΕ λίαν συντόμως και καθώς θα πλησιάζει η τελική επιλογή για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα. 

 

91 Συνολικές προβολές, 1 Σήμερα

Leave a Reply