ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Ο μεγάλος γυναικείος θυμός και όχι μόνο

0

«ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ νόμιζα πως ήταν τυχαίο, αλλά μετά το τρίτο κρούσμα μέσα σε ενάμιση μήνα άλλαξα γνώμη. Γυναίκες μόνες και οργισμένες βρίζουν στον δρόμο. Προσπάθησα να βρω κάποια λογική εξήγηση, να ανιχνεύσω επάνω τους κάποιο ίχνος ακουστικού, bluetooth κ.ο.κ., αλλά τίποτα. Πρόκειται για απλές, καθημερινές γυναίκες, οι οποίες διοχετεύουν στον αέρα τον συσσωρευμένο, κατά παντός υπευθύνου, θυμό τους.

ΣΤΟ ΝΕΟΑΦΙΧΘΕΝ βιβλίο της, «Anger and Forgiveness» («Θυμός και συγχώρεση»), η αμερικανίδα φιλόσοφος Μάρθα Νούσμπαουμ του Πανεπιστημίου του Σικάγου ανατέμνει τον σύγχρονο θυμό στις διαπροσωπικές σχέσεις, στην πολιτική, στο σωφρονιστικό σύστημα, στα επαναστατικά κινήματα κ.ο.κ.

ΔΕΝ ΠΑΡΑΛΕΙΠΕΙ, βέβαια, να αναφερθεί στο σαρωτικό κύμα θυμού στις ΗΠΑ που εξαργυρώνει, πέρα από κάθε προγνωστικό, ένας τραμπούκος μεγιστάνας με ρατσιστική ρητορική.

Η ΝΟΥΣΜΠΑΟΥΜ, φυσικά, αφιερώνει ένα μεγάλο κομμάτι του βιβλίου της στον αχαρτογράφητο ακόμη θηλυκό θυμό, ο οποίος, τονίζει, υποτιμάται και απαξιώνεται: «Η κουλτούρα μας τροφοδοτεί τον θυμό εξ απαλών ονύχων – κατά μία έννοια, περισσότερο στο αρσενικό φύλο από ό,τι στο θηλυκό.

ΠΟΛΛΕΣ έρευνες καταδεικνύουν πως όταν τα μικρά αγόρια εκφράζουν θυμό ενισχύονται, ενώ τα κορίτσια αποθαρρύνονται…».

ΣΤΗ ΔΗMΟΣΙΑ σφαίρα, η γυναικεία οργή μοιάζει σχεδόν να χρειάζεται διερμηνέα (όπως αυτή του Μπαράκ Ομπάμα στα κωμικά σκετσάκια της εκπομπής «Key and Peele» – ο αμερικανός πρόεδρος απευθύνεται στον φακό μειλίχιος και εξουθενωτικά cool, αλλά δίπλα του ο διερμηνέας του θυμού του, ονόματι Λούθερ, με δεκάδες δαχτυλίδια στα δάχτυλα των χεριών, τα «χώνει» κανονικά στον αμερικανικό λαό με κινησιολογία και μπινελίκια βαρεμένου ράπερ).

ΤΑ ΚΑΛΑ νέα είναι ότι ο γυναικείος θυμός έχει αρχίσει εσχάτως να βγαίνει από την «ντουλάπα», αποτινάσσοντας τα στερεότυπα και τη χρόνια περιθωριοποίησή του. Οχι ότι έχει ήδη κερδίσει τη μάχη.

ΑΚΟΜΗ και σήμερα μια γυναίκα εν εξάλλω – εκτός και αν είναι η  Μπιγιονσέ στο βίντεο του «Hold Up», που τα σπάει με τη σαρωτικά σέξι «νεγροσύνη» της και ένα ρόπαλο του μπέιζμπολ – είναι αντιαισθητική, «γραφική» (θυμίζω την εικόνα της κραδαίνουσας μια φραντζόλα ψωμί μέσα στη Βουλή Λιάνας Κανέλλη το 2011), είναι φεμινίστρια, είναι μια υστερική μαινάδα, είναι μια Ζωή Κωνσταντοπούλου, μια Χίλαρι Κλίντον!

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ το παράδειγμα της Μάρσια Κλαρκ, δημόσιας κατηγόρου στη δίκη του Ο. Τζέι Σίμπσον (1995), η οποία είχε στοχοποιηθεί, μεταξύ άλλων, για τον «υπερβάλλοντα συναισθηματισμό» της. «Τότε ο Τύπος με περιέγραφε σαν ένα καρτούν που εισέβαλε στο δικαστήριο με καπνό να βγαίνει από τα αφτιά» έλεγε η ίδια πρόσφατα στους «Los Angeles Times». «Αν ύψωνα τη φωνή μου, έλεγαν αμέσως ότι ήμουν υστερική και τσίριζα. Μα ήταν μια αίθουσα δικαστηρίου. Μα ήταν ένας πόλεμος. Τι θα έπρεπε να κάνω, δηλαδή, να ψιθυρίζω και να κάνω υποκλίσεις;».  

ΕΞΥΠΑΚΟΥΕΤΑΙ ότι η απελευθέρωση και η χαρτογράφηση του θηλυκού θυμού θα πάρει καιρό. Στο βιβλίο της, για παράδειγμα, η Νούσμπαουμ μιλάει και για τη σκόπιμη ενεργοποίησή του ως ένα ακόμη κλειδί από τη σεξιστική εργαλειοθήκη τού φλερτ: «Οι άνδρες ειδικότερα πιστεύουν πως αν έχουν εξαγριώσει μια γυναίκα έχουν πετύχει κάτι, ιδιαίτερα αν αυτή η γυναίκα είναι ήρεμη και ιντελεκτουέλ.

ΣΥΧΝΑ, χρησιμοποιούν αυτή την προσπάθεια να σε εξαγριώσουν ως μια τεχνική φλερτ, σκεπτόμενοι δίχως άλλο ότι η απελευθέρωση αυτών των καταπιεσμένων συναισθημάτων μιας τέτοιας γυναίκας συνιστά μια σεξουαλική νίκη».  

ΚΑΙ στην Ελλάδα, η θηλυκού γένους οργή έχει αρχίσει να εκτονώνεται σε ικανές ποσότητες και στην καθημερινότητα (θυμίζω τα unisex πάρτι αρνητισμού στο Διαδίκτυο το 2015, καθότι, ως γνωστόν, ο θυμός είναι το επικρατέστερο online συναίσθημα και για τα δύο φύλα). Είναι πλέον η σωρεία των ρόλων, των διεκδικήσεων και των ματαιώσεων (ύστερα από μια γεμάτη επταετία κρίσης) που δεν αφήνει πολλά περιθώρια.

ΜΙΑ ΓΝΩΣΤΗ μου πρόσφατα μου έλεγε: «Eχω μαζέψει τόσο θυμό μέσα μου, που νιώθω σαν το κοριτσάκι από τον “Εξορκιστή”». Σε λίγο, αυτές που θα κυκλοφορούμε βρίζοντας αδιακρίτως στον δρόμο θα είμαστε τρομακτικά πολλές».

***

ΕΙΔΑ πρόσφατα και εντελώς τυχαία το βίντεο κλιπ με την οργισμένη Μπιγιονσέ στο οποίο αναφέρεται και η Λένα Παπαδημητρίου στο άρθρο που προηγήθηκε και δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 2016 και δεν μπορώ να πω ότι μου άρεσε.

ΑΛΛΩΣΤΕ τι μπορεί να αρέσει από μια γυναίκα που περιφέρεται οργισμένη στους δρόμους και σπάει ό,τι βρει μπροστά της;

ΩΡΑΙΑ γυναίκα η Μπιγιονσέ, αλλά ο ρόλος που υποδέχεται στο συγκεκριμένο βίντεο κλιπ λειτουργεί απωθητικά και αντιερωτικά.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ όμως δεν είναι η Μπιγιονσέ αλλά η συσσώρευση θυμού που μοιάζει ακατανόητη.

ΕΙΝΑΙ όμως;

ΓΙΑΤΙ τόσος συσσωρευμένος γυναικείος θυμός;

ΜΗΠΩΣ πρόκειται για έναν ακόμα γυναικείο μύθο;

ΠΑΡΕΜΠΙΠΤΟΝΤΩΣ και στο άσχετο, η Μπιγιονσέ είναι έγκυος όπως με πληροφορεί φίλη μου και θαυμάστριά της.

ΕΧΕΙ άραγε κάποια σημασία αυτή η πληροφορία;

ΑΝΑΡΩΤΙΕΜΑΙ, καθώς προσπαθώ να καταλάβω το άρθρο της Παπαδημητρίου, στέκομαι στον «τραμπούκο μεγιστάνα» που πρόσφατα έγινε ο 45ος πρόεδρος των ΗΠΑ και έχει αρχίσει ήδη να δίνει τα πρώτα σαφή δείγματα γραφής της πολιτικής που θα ακολουθήσει.

ΟΣΟ για τη Νούσμπαουμ αναζητήστε το βιβλίο της.

Ο ΘΥΜΩΜΕΝΟΣ πάντως δεν σπεύδει πάντα προς τη συγχώρεση αν θεωρεί πως έχει δίκιο για το θυμό του.

ΠΟΛΥ περισσότερο ισχύει αυτό για το γυναικείο θυμό όταν μάλιστα έχει συσσωρευτεί επί μακρόν.

Θανάσης Παντές

 

118 Συνολικές προβολές, 1 Σήμερα

Leave a Reply