ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Ομιλία Δημήτρη Ραπτέα στην παρουσίαση των βιβλίων του Παναγιώτη Γιαννουλέα: Εκτός από το νόμο των ανθρώπων υπάρχει και ο νόμος του Θεού!

0

Νιώθω ευγνώμων που συμμετέχω ενεργά σε μια ξεχωριστή βραδιά, ενός ωραίου ραντεβού λογοτεχνικής επικοινωνίας, αφιέρωμα στο φίλο και πολυτάλαντο συγγραφέα Παναγιώτη Γιαννουλέα, παρουσιάζοντας ένα πραγματικό masterpiece και ευελπιστώ εν δυνάμει bestseller του είδους του. Προικισμένη με τη λογοτεχνική κλάση του εμπνευστή της, η “Γαλάζια Κόμπρα” δεν μπορεί παρά να συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ποιοτικότερα αστυνομικά διηγήματα καθώς εντυπωσιάζει τον αναγνώστη με τις απροσδόκητες ανακαλύψεις γύρω από την πολυκύμαντη δράση των πρωταγωνιστών αλλά και για το πώς κατορθώνουν να επιβιώνουν μέσα στη δίνη του τρόμου και της αγωνίας.

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΡΑΠΤΕΑ*
Οικονομολόγου

Θεωρώ, ότι το ποιοτικό βιβλίο ως πολιτιστικό αγαθό συνιστά  ίσως το ταπεινότερο «όχημα», ανάμεσα σε άλλα ελκυστικότερα υποκατάστατα, που έχει τη δύναμη να κάνει προσιτή μια πνευματική δημιουργία και βέβαια είναι το τελευταίο που θα μπορούσε να κατηγορηθεί  για επιβολή εμποροποιημένης  γνώσης  στο κοινό.

“Γαλάζια Κόμπρα”, τίτλος που παραπέμπει σε πολύπλοκους συμβολισμούς γύρω από μυστηριώδεις πειρασμούς, όπου παραμονεύουν θανάσιμες παγίδες.

Παράλληλα, πίσω από τη  δράση και το ρόλο των πρωταγωνιστών κρύβονται αόρατα νήματα  δεσμών με τη μεταφυσική υπόσταση της ψυχής.

Την ταυτότητα του βιβλίου σφραγίζει η φιλοσοφική ρήση του πατέρα της κοινωνιολογίας Μοντεσκιέ ότι: «Δεν είναι κάτι δίκαιο γιατί είναι νόμος, αλλά είναι νόμος επειδή είναι δίκαιο» …αν δηλαδή κάτι είναι δίκαιο δεν μπορεί παρά να είναι και νόμιμο κι ας μην προβλέπεται από κάποιο νόμο, και εν κατακλείδι η «νομιμοποίηση» πράξεων, με την ανθρώπινη διάσταση, ανάγεται στην αρετή της ηθικής όπως καθορίζεται υπό την έννοια της εξυπηρέτησης του   κοινωνικού συμφέροντος.

Την εμπέδωση αυτού του αξιώματος υπηρετεί όλη σχεδόν η παράσταση σαν μια διαρκής ακροβασία ανάμεσα στο γράμμα και το πνεύμα του νόμου, ενώ πραγματεύεται  και πολλά άλλα σπουδαία διαχρονικά θέματα.

Ο συγγραφέας έχοντας ήδη μια αξιοσημείωτη συγγραφική διαδρομή, διαθέτει κατατεθειμένο και προς όφελος του πολιτισμού του τόπου, ένα πλούσιο πνευματικό έργο, καρπού του αστυνομικού  λογοτεχνικού του υπόβαθρου και μιας ακατάπαυστης ερευνητικής προσπάθειας. Το πρόσφατο έργο «Γαλάζια Κόμπρα», θα το χαρακτήριζα ως ένα εκφραστικό κατόρθωμα γραμμένο με περίσσια μαεστρία και σε πολύ λιτό, στρωτό και μεταδοτικό ύφος. Που παρά τη σύνθετη πλοκή του, πέρα του ψυχαγωγικού, μπαίνει εντέχνως σε ευαίσθητες κοινωνικά περιοχές όπου ανοίγονται ακόμα και θέματα θεραπευτικά της ψυχής και του πνεύματος. Επιπλέον, εντυπωσιάζει το ρεαλιστικό σενάριο χωρίς να αποκλίνει πολύ  της πραγματικότητας και παρά τα  φανταστικά πρόσωπα.

Ένα ολοκληρωμένο αστυνομικό διήγημα σαν αυτό προϋποθέτει πολυεπίπεδη και σε βάθος γνώση του συγγραφέα σε εξειδικευμένα θέματα, όπως:

νομικά, ιατροδικαστικά, χρηματοοικονομικά, γεμμολογικά, θρησκευτικά, ιστορικά, γεωγραφικά, πολιτιστικά και ψυχολογικά, από τα οποία αντλούμε πολλές πληροφορίες που είναι και πηγή έμπνευσης του συγγραφέα για να δημιουργήσει ένα ψυχολογικό θρίλερ   καταιγιστικών εξελίξεων ενώ οι εκπλήξεις διαδέχονται η μία την άλλη με συνεχείς ανατροπές που κόβουν την ανάσα.

Σε κάθε βήμα έρχεσαι αντιμέτωπος με συμβάντα που σηματοδοτούν την αντιδιαστολή καλού και κακού εν μέσω ποικίλων και αξιόποινων αδικημάτων απ’ τη μια, όπως: εκβιασμών, κλοπών, αποδράσεων, σύστασης συμμορίας, λαθρεμπορίου διαμαντιών που σημαδεύτηκαν από ένα φόνο, και απ’ την άλλη εκ διαμέτρου αντίθετες συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν τη διπολικότητα των χαρακτήρων, όπως:

φιλανθρωπίες, δωρεές αγαθοεργών σκοπών, συμπόνοια, συγχώρηση και ανιδιοτελής κοινωνική προσφορά.  Όλα θα μπουν στη ζυγαριά! Για κάποια αδικήματα έχει επέλθει παραγραφή, για άλλα πάλι πρέπει να αποφανθούν οι εκπρόσωποι του νόμου ίσως υπό το πρίσμα της ηθικής αλλά και της μεταθανάτιας διάστασης της δικαιοσύνης και όχι μόνο. Τίθεται όμως το ερώτημα μήπως ήταν η οικογενειακή, η ανθρωπιστική ή μήπως ακόμα και η απατεωνίστικη αντίληψη περί δικαιοσύνης που απετέλεσαν το πραγματικό κίνητρο των  ετερόκλιτων  αυτοαποκαλούμενων  “υπερασπιστών” της.

Πολλοί οι μπελάδες εξαιτίας της πέτρας του σκανδάλου που ακούει στο όνομα “Γαλάζια Κόμπρα”. Αλλά είναι ώρα να συστήσουμε αυτό το αφύσικο φαινόμενο:

Πρόκειται για το ξακουστό εκείνο ημιακατέργαστο διαμάντι με φυσικούς σπινθηροβόλους μπλε ιριδισμούς που η όψη του και μόνο, προκάλεσε ρίγη συγκινήσεως στους κοσμικούς κύκλους και γέννησε “ευσεβείς” πόθους.

Ένα πετράδι-ογκόλιθος  1.800 gr, ένα κοίτασμα από τα έγκατα της γης όπου κρυβόταν για πάνω από 1 δις  χρόνια και είναι λογικό να  αντιπροσωπεύει ένα αμύθητο θησαυρό.

Η αξία του φθάνει το αστρονομικό 100 εκατ. ευρώ ( 35 δισ. δρχ.) αφού έχει συχνότητα εξόρυξης 1/1000 και πλέον χρόνια, συν ότι ικανοποιεί στο απόλυτο όλους τους ποιοτικούς δείκτες: καθαρότητας, χρώματος, βάρους κοψίματος, τα λεγόμενα και 4 C από τους αντίστοιχους αγγλικούς όρους Clarity, Color, Carat, Cut.

Με την αρπαγή της, ιλιγγιώδη ποσά άλλαξαν χέρια αστραπιαία  , παράνομα, εκβιαστικά… όχι με το σταυρό στο χέρι.

Βρίσκω εξαιρετικά ευφυή την επινόηση του συγγραφέα να ενσαρκώσει στο πρόσωπο ενός Άραβα την αδικία της ψυχολογικής καταπίεσης που γεννά μίσος, επιθυμία αντεκδίκησης και ένα βίαιο ξέσπασμα θυμού. Και με τη Γαλάζια Κόμπρα βουβή μπροστά στην ανείπωτη κακοποίηση χειρίστου είδους, με ένα “σκότωμα” στη κυριολεξία και με τόσο ταπεινωτικό για τη φήμη της τρόπο, άκουσον-άκουσον στο 1/100 της αξίας της !  Πραγματικά εξευτελιστικό! Βλέπετε τόσο ήταν το τίμημα της εκδίκησης, εις βάρος του  νομίμου ιδιοκτήτη.

Οι Λεοντιάδης και Χρυσικός, δύο συνέταιροι κοσμηματοπώλες της Σύρου σάστισαν μπροστά  στον εκθαμβωτικής μεγαλοπρέπειας απρόσμενο επισκέπτη… ναι, ήταν η θρυλική Γαλάζια Κόμπρα.

Στο μεταξύ μια απαρατήρητα  πονηρή έμμονη ιδέα  επιβουλεύεται το κρησφύγετο της ήρεμης Γαλάζιας Κόμπρας και μια αναπάντεχη βίαιη συμπλοκή ρίχνει το Λεοντιάδη αιμόφυρτο. Εφιαλτικές  τύψεις συνειδήσεως βαραίνουν τους δράστες, ενώ η άφαντη  Γαλάζια Κόμπρα αποφέρει ένα αμύθητο  ποσό   ύψους  30 εκατ. ευρώ στον επιτήδειο αόρατο ταχυδακτυλουργό – διακινητή που την υπεξαίρεσε. Και αυτό ήταν μόνο η αρχή!

Άραγε, επιβεβαιώθηκαν ή όχι οι εφιαλτικοί φόβοι του νόμιμου ιδιοκτήτη εξωτερικού ότι το Διαμάντι κινδύνευε να καταστραφεί στα χέρια αδίστακτων κακοποιών κάτι που τον απασχολούσε ίσως περισσότερο ακόμα κι από το ακραίο, εξωφρενικό  γι’ αυτόν, σενάριο να μην την ξαναέβλεπε ποτέ!

Ο Χρυσικός, που έχασε αργότερα τη ζωή του σε αυτοκινητικό δυστύχημα βρέθηκε να εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης πράγμα που απετέλεσε επικίνδυνο κίνητρο    για τον σατανικό «εγκέφαλο» των υπερασπιστών της δικαιοσύνης.

Φαίνεται ότι τελικά στον τόπο του εγκλήματος παίχτηκαν πολλά εις βάρος της Αλήθειας. Κάποιος εκεί μίσησε τη ζωή αγκαλιάζοντας αντ’ αυτής την υπόσχεση του πλούτου στον οποίο μόλις ανακάλυψε ότι είχε ιδιαίτερη αδυναμία. Μερικά  δευτερόλεπτα ήταν αρκετά ώστε η αμαρτωλή απληστία  να τον μεταμορφώσει σε ανθρωπόμορφο τέρας, αλλά η προλείανση του εδάφους ήταν δουλειά που είχε αναλάβει ο επιρρεπής και φυγόπονος χαρακτήρας του ανθρώπου που κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες γίνεται ευμετάβλητος.

“Αργύρου κρήναι λαλούσιν” λέει μια αρχαία παροιμία.

Δεν είναι διαχρονικά ασυνήθιστο μπροστά στο δέλεαρ του  εύκολου πλούτου να ποδοπατούνται  ευκολότερα οι ηθικές αντιστάσεις, όσων  ασπάζονται το Μύθο ότι για την πορεία προς την κορυφή παίρνεις ασανσέρ και όχι τα κοπιαστικά σκαλοπάτια, διότι αυτός ηχεί επίμονος και πειστικός  αν και πλαστός και ανέντιμος. Εν τούτοις κρατάει γερά τα σκήπτρα του κακού.

Και ξαφνικά μια υπόθεση με ρίζες από το μακρινό παρελθόν ξανάρχεται στο προσκήνιο και ένα πέπλο μυστηρίου απλώνεται παντού. Ποιος θα μπορούσε να φτιάξει στο Χρυσικό μια τόσο καλοστημένη παγίδα  χρήζοντάς τον δολοφόνο; Μια τέτοια όμως εκδοχή δεν θα σήμαινε ότι υπήρξε καταδίκη ενός αθώου που αυτομάτως  συνεπάγεται αθώωση ενός ενόχου; ένας γρίφος που αν δεν λυθεί σύντομα κινδυνεύει η αδελφή του αστυνόμου Αστρινού για την ύπαρξη της οποίας είχε πλήρη άγνοια! Ένας αταλάντευτος θιασώτης της δικαιοσύνης,  έστω και ως μεταθανάτιας δικαίωσης, τον οποίο απ’ την πρώτη στιγμή βασάνιζε ο φόβος μήπως ήταν μια προειδοποίηση, για το τι επρόκειτο να ακολουθήσει, η εμμονική του σκέψη ότι: Η ζωή είναι απρόβλεπτη και το μέλλον αβέβαιο…

Και πράγματι  ομοβροντία  προβλημάτων του τυραννούσαν τη ψυχή αλλά αυτός παρέμενε σιωπηλός όπως κάνουν συνήθως οι  μεγάλοι πόνοι.

Παρά ταύτα, κοίταζε άφοβα τον πόνο κατάματα κρατώντας νηφάλια και αξιοπρεπή στάση στον αδιαπραγμάτευτο αγώνα του για την αλήθεια. Παραδειγματικός επαγγελματίας αλλά και ευαίσθητος άνθρωπος, που ήξερε   ότι το παραμικρό λάθος θα απέβαινε μοιραίο. Εμπιστεύτηκε συνεργάτες αλλά υποψιαζόταν μήπως δεν ήταν άξιοι εμπιστοσύνης εκτός κι αν αναγκάστηκαν να θυσιάσουν την ακεραιότητά τους παρασυρόμενοι μέσα στη δίνη των περιστάσεων.

Μέσα σ’ όλα αυτά ο αναγνώστης εκπλήσσεται ευχάριστα με τον διάχυτο έρωτα του Αστρινού και της συνεργάτιδάς του Έλλης, μιας σχέσης που ξεκίνησε από φιλία και την κρατάγανε με το ζόρι στα όρια του επαγγελματισμού και της λογικής, από φόβο μήπως ο έρωτας είχε μικρότερη αντοχή από τη φιλία τους… και τα  χάσουν όλα.

Όμως αναπόφευκτα έφτασε στα όριά του και τότε  ξέσπασε σαν ηφαίστειο που σιγόκαιγε. Και το αχνό σινιάλο των δειλών αναλαμπών συνείδησης που εξέπεμπε σε κάθε ευκαιρία  το μελαγχολικό βλέμμα της Έλλης, διέλαθε παραδόξως της παρατηρητικής ματιάς του πολύπειρου  Αστρινού που είχε “τυφλωθεί” από τον έρωτα αλλά ίσως και από τη συνήθεια  που λέγεται ότι  μέσα της φωλιάζει το εκκολαπτήριο του σφάλματος. Σ’ αυτό το σφάλμα του ποντάριζε η Έλλη για το ένοχο μυστικό της, όπως όταν κρύβουμε σημαντικά πράγματα στα ευκολότερα μέρη που δεν  κινούν υποψίες. Εξάλλου κάπως έτσι δεν σκέφτηκαν οι συνέταιροι κοσμηματοπώλες για τη Γαλάζια Κόμπρα με το φαινομενικά αθώο καμουφλάρισμα της πρόσοψης του χρηματοκιβωτίου; αλλά πως να φανταστούν τον όλεθρο που θα έφερνε το σατανικό σχέδιο μιας γυναίκας, υπεράνω κάθε υποψίας;

Δεν σας κρύβω ότι η υπόθεση θα ήταν εντελώς στον αέρα αν δεν είχαμε το αποκορύφωμα των ανατροπών στα Μετέωρα, όπου μαζί με το Ναύπλιο, τη Σύρο, την Αθήνα και τη Στούπα έφτιαχναν μεν ένα όμορφο οδοιπορικό που όμως άφηνε «μετέωρο» το καυτό ερώτημα ως προς τη πιθανή σχέση του αρπαγέα της Γαλάζιας Κόμπρας με τη  δολοφονία του Λεοντιάδη.  Δικαίωση; των υπερασπιστών της δικαιοσύνης και ταυτόχρονα ισχυρό ράπισμα; του Αστρινού;

Ή μήπως με τα θαυματουργά αποτελέσματα της συνάντησης με το Θεόκλητο έμελλε να  σηματοδοτηθεί η αρχή του τέλους  πολλών δεινών;

Εν τούτοις στο ανήσυχο μυαλό του Αστρινού  εγείρονται καίρια ερωτήματα, όπως και στο δικό μας εξάλλου:

Πώς είναι δυνατόν ένας ιερομόναχος να  χειρίζεται τόσο άψογα την ορολογία γύρω από  εξελιγμένα τεχνολογικά μέσα ως αποδεικτικών στοιχείων;

Τι ήταν εκείνο που τον οδήγησε από εξομολογητής να γίνει εξομολογούμενος;  Μήπως ήταν ο ίδιος λόγος με εκείνον  που τον έφερε από το Σικάγο στα Μετέωρα; Ανήκει και σε ποιο βαθμό η αρμοδιότητα συγκερασμού μεταξύ νόμιμου και ηθικού στη σφαίρα της Ιεροσύνης;

Τι ήταν αυτό που τον ώθησε  σε μια κορυφαία επιλογή ήθους και τιμής τεράστιας διδακτικής σημασίας, ενστερνιζόμενος εμπράκτως την αρχή ότι η Ιεροσύνη δεν έχει το προνόμιο να χαρίζεται στον εαυτό της για να απαλύνει το δικό της πόνο για οτιδήποτε μεμπτό που τη βαρύνει; Μήπως γιατί έχει ανοικτό δίαυλο επικοινωνίας για λογοδοσία τόσο στο Θεό όσο και τους πιστούς; Εκτός κι αν  υπάρχουν άγνωστες ηθικές σταθερές που λειτουργούν αλλιώς.

Ομολογουμένως, εδώ πρόκειται για  ύψιστη σημειολογία μιας αριστουργηματικής παράστασης στη όλη υπόθεση, δείγμα της συγκλονιστικής  δεινότητας του χαρισματικού συγγραφέα… και το εννοώ, που θα μας μείνει αξέχαστη!

Πρόσωπο κλειδί ο Θεόκλητος, που ακούει στο κοσμικό Λάμπρος Λαμπρινίδης, που ανακούφισε πολλούς εκ των ηρώων από το βάρος των τύψεων λυτρώνοντας την ψυχή τους και τον είχαν ένα βολικό σύμμαχο. Περίπτωση  ολοκληρωμένου ιερομόναχου που πίστευε στην ειλικρίνεια και υπηρέτησε ευλαβικά την αλήθεια κάτω-κάτω.

Θέλησε να Νομιμοποιήσει παράνομες πράξεις με το δικαίωμα που πίστευε ότι του έδινε η αμεσότητα της επικοινωνίας με το Δημιουργό, ως ένας πραγματικός του δούλος που ακολούθησε το δύσβατο δρόμο να υπηρετεί το ηθικό και το δίκαιο, έχοντας ως αιχμή του δόρατος της διδαχής του, την ανυπέρβλητη δύναμη της ουσιαστικής επανόρθωσης δια θεάρεστων φιλανθρωπικών πράξεων κοινωνικής προσφοράς και αλληλεγγύης.

Όσον αφορά στον αστυνόμο Αστρινό, είναι βέβαιο ότι επιλέγοντας την άγουσα της υπευθυνότητας, θα κληθεί να πάρει πολύ σημαντικές αποφάσεις που έχουν σχέση τόσο με την προσπάθεια να σώσει την αγάπη του με την Έλλη όσο και με την εξιχνίαση του εγκλήματος έως  τελικής κάθαρσης.

Γεννάται όμως το ερώτημα αν σ’ αυτή την προσπάθεια θα στηριχτεί στην άποψη του Θεόκλητου, που τυχαίνει να συμπίπτει με εκείνη που θεμελίωσε ο Μοντεσκιέ με διαφορετικά λόγια, ότι: Εκτός από το νόμο των ανθρώπων υπάρχει και ο νόμος του Θεού!

*Το κείμενο αποτελεί τη βασική ομιλία του Δημήτρη Ραπτέα στην εκδήλωση παρουσίασης στη Στούπα των βιβλίων του Παναγιώτη Γιαννουλέα «Η Γαλάζια Κόμπρα» και «Ζωές στην Καταιγίδα», που έγινε το Σάββατο 26 Αυγούστου.

399 Συνολικές προβολές, 1 Σήμερα

Leave a Reply