ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Υπερψηφίστηκε στην ολομέλεια του Ε.Κ. η έκθεση Χρυσόγονου για έλεγχο της εφαρμογής του δικαίου τής Ε.Ε. το 2015

0

 

ΜΕ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ  Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Με πλειοψηφία (385 υπέρ, 109 κατά, 21 αποχές) υπερψηφίστηκε  πρόσφατα στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου η έκθεση του ανεξάρτητου ευρωβουλευτή Κώστα Χρυσόγονου για τον έλεγχο της εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ για το έτος 2015 (A8-0265/2017). Το γεγονός αυτό αποτελεί ξεχωριστή επιτυχία. Για πρώτη φορά υπερψηφίζεται στο Ευρωκοινοβούλιο σχετική έκθεση, η οποία εκτός της τυπικής παράθεσης πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ ασκεί κριτική στη στάση των οργάνων της ΕΕ απέναντι στη σύναψη και εφαρμογή των μνημονιακών συμφωνιών και των μέτρων που αυτά περιέχουν, αλλά και στην εφαρμογή της μεταναστευτικής νομοθεσίας.

ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

Η έκθεση τονίζει ότι όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ δεσμεύονται από τις ευρωπαϊκές Συνθήκες και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (παρ. 26). Συνάγεται συνεπώς ότι τα όργανα της ΕΕ οφείλουν να τηρούν αυτές τις δεσμεύσεις και κατά την εφαρμογή των μνημονιακών συμφωνιών που συνάπτονται με κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα. Ακόμη, υπογραμμίζεται η σημασία της διαφάνειας κατά την κατάρτιση και την εφαρμογή της νομοθεσίας από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη (παρ. 38).

Η ΣΥΝΑΨΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΣΥΝΑΔΕΙ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΕ

Αξιοσημείωτο είναι ότι η έκθεση αναφέρει ρητά ότι τα καθήκοντα που έχουν ανατεθεί στα όργανα της ΕΕ, π.χ. από τη συνθήκη για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας ή άλλες συναφείς συνθήκες, περιλαμβάνουν και την υποχρέωση να διασφαλίζεται ότι τα μνημόνια που συνάπτονται στο πλαίσιο αυτών των συνθηκών – επομένως και το περιεχόμενό τους – οφείλουν να συνάδουν με το δίκαιο της ΕΕ. Κατά συνέπεια, σημειώνεται ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ οφείλουν να αποφεύγουν την υπογραφή μνημονίων, εφόσον υπάρχουν αμφιβολίες ότι το περιεχόμενό αυτών αντίκειται στο δίκαιο της ΕΕ (παρ. 27).
Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης ότι το κλειδί για την υλοποίηση των πολιτικών της ΕΕ προς όφελος όλων είναι η ορθή εφαρμογή του κεκτημένου της ΕΕ. Απαιτείται συνεπώς η ενίσχυση της ορθής εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ, μέσω της τήρησης των συνθηκών της ΕΕ και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Τονίζεται μάλιστα ότι η νομοθεσία της ΕΕ οφείλει να είναι το αποτέλεσμα μιας ελεύθερης και δημοκρατικής διαδικασίας (παρ. 37).
Από τα παραπάνω μπορεί να συναχθεί ότι οι μνημονιακές συμφωνίες και τα μέτρα που απορρέουν από αυτές εμπίπτουν στο ευρωπαϊκό δίκαιο. Στο πλαίσιο αυτό, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα έπρεπε να ενέχονται για τις πράξεις και τις παραλείψεις τους και σε ό,τι αφορά την εφαρμογή τέτοιων συμφωνιών. Αυτό καταδεικνύεται και τυπικά από το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες αναφορές συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση για τον έλεγχο της εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ το έτος 2015 και δε θεωρούνται εκτός αντικειμένου από την πλειοψηφία της Ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου.
Στο πλαίσιο αυτό και προς επίρρωση των παραπάνω, η έκθεση του Κώστα Χρυσόγονου καλεί την Επιτροπή να καταστήσει τη συμμόρφωση προς το δίκαιο της ΕΕ πραγματική πολιτική προτεραιότητα που πρέπει να επιδιώκεται σε στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Συγχρόνως, θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι η Επιτροπή ως συννομοθέτης παραμένει υπόλογη για τις πράξεις και τις παραλείψεις της (παρ. 33).

ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΣ ΕΕ ΟΤΙ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ ΔΕΝ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οι ανωτέρω αναφορές της έκθεσης που υιοθετήθηκαν από το Ευρωκοινοβούλιο, συνιστούν αποδυνάμωση της στάσης που έχει τηρήσει ως τώρα η ΕΕ απέναντι στη σύναψη των μνημονιακών προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής και την εφαρμογή των μέτρων τους. Σύμφωνα με αυτή τη θέση, θεωρείται ότι οι μνημονιακές συμφωνίες και το περιεχόμενό τους δεν υπάγονται στο δίκαιο της ΕΕ. Ως εκ τούτου τα όργανα της ΕΕ δε φέρουν καμία ευθύνη για την εφαρμογή τους και τα δυσμενή αποτελέσματα αυτών, παρά το γεγονός ότι είναι σε μεγάλο βαθμό συντάκτες και επόπτες τους, ενώ αποτελούν και συμβαλλόμενα μέρη.
Απέναντι σε αυτή την πρακτική, οι ανωτέρω θέσεις της έκθεσης του Κώστα Χρυσόγονου θα μπορούσαν να αποτελέσουν εφαλτήριο για τη θεμελίωση της ευθύνης των ευρωπαϊκών οργάνων κατά την εφαρμογή των μνημονιακών συμφωνιών, αλλά και τον αρτιότερο έλεγχο των μέτρων που περιλαμβάνουν προς την κατεύθυνση του απόλυτου σεβασμού των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, υπό το πρίσμα των ευρωπαϊκών Συνθηκών και του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της ΕΕ.

ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Εξίσου σημαντικό είναι και το ότι στην ετήσια έκθεση για τον έλεγχο της εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ για το έτος 2015 ασκείται για πρώτη φορά κριτική, σε τέτοιο επίπεδο, στο γεγονός ότι αρκετά κράτη μέλη παραβλέπουν τις υποχρεώσεις τους στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης. Τονίζεται μάλιστα ότι η ΕΕ, λόγω των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου νομική, πολιτική και ανθρωπιστική πρόκληση. Υπό αυτές τις συνθήκες, η έκθεση καλεί τα κράτη μέλη, κατά την υποδοχή και την κατανομή προσφύγων, να λαμβάνουν υπόψη τις διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επισημαίνεται μάλιστα ότι μια αποτελεσματική μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ πρέπει να βασίζεται σε ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών (παρ. 29).
Από αυτά συνάγεται ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη οφείλουν να αναλάβουν πλήρως τις ευθύνες και υποχρεώσεις τους απέναντι στις συμφωνίες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης (π.χ. συμφωνία μετεγκατάστασης προσφύγων). Γίνεται συνεπώς εμμέσως πλην σαφώς παραδεκτό ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι, σε ένα πλαίσιο αλληλεγγύης, οφείλουν να ελαφρύνουν τα βάρη που επωμίζονται δυσανάλογα, κυρίως η Ελλάδα και η Ιταλία, σε ό,τι αφορά το πρόβλημα των συνεχών μεταναστευτικών ροών από την Αφρική και την Ασία προς την Ευρώπη.

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός της ψήφισης της έκθεσης του Κ. Χρυσόγονου για τον έλεγχο της εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ για το 2015 μεταφέρει σαφές μήνυμα σε όλους τους θεσμούς της ΕΕ ότι η εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου πρέπει να είναι συνολική και όχι επιλεκτική. Αυτό αποτελεί μονόδρομο, αν η ΕΕ θέλει να πείσει τους πολίτες ότι σέβεται τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της και επιθυμεί πραγματικά να βελτιώσει μακροπρόθεσμα τις προοπτικές βιωσιμότητάς της.

[1] Πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένα σημεία του αρχικού κειμένου της έκθεσης που αφορούσαν ιδίως κριτική στην εφαρμογή μνημονιακών μέτρων, όπως οι συνεχείς περικοπές στο κοινωνικό κράτος, σε μισθούς και συντάξεις, καθώς αυτά συνιστούν παραβίαση κοινωνικών και συνταγματικών δικαιωμάτων και εν γένει αντίκεινται στις ενωσιακές αρχές και αξίες, δεν υπερψηφίστηκαν από την Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, παρά το γεγονός ότι είχαν υπερψηφιστεί από την Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου (πρβλ. λ.χ. παρ. 28, 30, 31 του αρχικού κειμένου της έκθεσης που είχε υπερψηφιστεί στην Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων).
[2] Τελικό κείμενο έκθεσης στη JURI – ελλ.
[3] Ψηφισθέν κείμενο στην Ολομέλεια
[4] Ονομαστικά αποτελέσματα ψηφοφορίας – βλ. σ. 91-113
[5] Συνολικά αποτελέσματα ψηφοφορίας βλ. σ. 12-14
[6] Τελική λίστα ψηφοφορίας

53 Συνολικές προβολές, 1 Σήμερα

Leave a Reply