ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βαπόρια, γραμμόφωνα, ρεμπέτικα κ.ά.

0

«ΝΤΑΛΚΑΔΙΑΖΟΜΑΙ ανείπωτα ν’ ακούω «Το βουνό» του Λουκά Νταράλα με τη φωνή της. Ο λυγμός της τού βάζει φουρνέλο, το ισοπεδώνει απ’ το πρώτο κουπλέ, μετατρέποντάς το σε αμμοχάλικο, καθώς το μέταλλο και η έκτασή της το θεμελιώνει ξανά, υψώνοντάς το στους Ολύμπους και τους Παρνασσούς του πολιτισμού.

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για τη θεά που, με το θαύμα του ταλέντου της, διαμορφώνει το σύγχρονο λαϊκό τραγούδι. Στο ρεμπέτικο πάλκο, προπολεμικά, δεν χωράει γυναίκα σε αντίθεση με τις «μπίρες», όπου κυριαρχούν οι πολίτικοι και σμυρναίικοι ρυθμοί.

ΙΕΡΑ τέρατα της περιόδου, η Ρόζα, η Ρίτα και κάμποσες ακόμα μεγαλειώδεις μορφές. Η λογοκρισία του Μεταξά δεν αντικαθιστά απλώς τους τεκέδες, τους λουλάδες και τα χασίσια στους στίχους με κοσμικά κέντρα και φιάλες πλήρεις εξίσου βλαβερών, αλλά καθ’ όλα νόμιμων, ουσιών.

ΠΡΟΚΑΛΕΙ ανυπολόγιστη καταστροφή εξαφανίζοντας, όχι ευτυχώς διά παντός, τους μικρασιάτικους, ανατολίτικους τρόπους από το πεντάγραμμο. Ο θάνατος από την πείνα και τα αμφιβόλου ποιότητος προϊόντα της μαύρης αγοράς εμβληματικών συνθετών του είδους, όπως ο Παπάζογλου, ο Τούντας, ο Σκαρβέλης ή ο Γιοβάν Τσαούς, συνδράμει το αποτρόπαιο έργο της.

ΝΟΜΟΤΕΛΕΙΑΚΑ μετά τον Πόλεμο επιβάλλονται δυτικότροπα μοτίβα. Ο κόσμος ζητά να ξεσκάσει και οι ορχήστρΥΠΑΡΧΟΥΝ ες φαντάζουν παράφωνες δίχως γυναικεία παρουσία.

πολλές στον λαιμό των οποίων φωλιάζουν αηδόνια. Η Ιωάννα Γεωργακοπούλου αποδεικνύεται όμως υπερβολικά σεμνή, η Μπέλλου παράταιρα δωρική για την εποχή κι η Σαλονικιά Εβραιοπούλα Στέλλα Χασκήλ, που μεσουρανεί, δεν αρκεί.

ΩΣΠΟΥ την ανακαλύπτει ο Τσιτσάνης και τα πάντα ανατρέπονται άρδην. Ιδού τι λέει ο ίδιος: «Η Νίνου –διότι περί της Μαρίκας πρόκειται– στο πάλκο ήταν ασυναγώνιστη, οι κινήσεις της ήταν κάτι το συγκλονιστικό.

ΟΤΑΝ τραγουδούσε είχε τέτοια εκφραστικότητα και μεταδοτικότητα στο κοινό, που νομίζω ότι δεν θα γεννηθεί άλλη. Οταν τραγουδούσε, κυριολεκτικά καθήλωνε τον κόσμο στα τραπέζια. Ηταν φοβερή, γεννημένη για το πάλκο».

ΟΥΤΕ Μαρίκα ούτε Νίνου λέγεται ωστόσο. Στη σύντομη και πολυτάραχη ζωή της αλλάζει διάφορα ονοματεπώνυμα. Πρωτοβλέπει το φως στα 1922 μεσοπέλαγα, στο πλοίο «Ευαγγελίστρια» που μεταφέρει την αρμένικης καταγωγής οικογένειά της από τη Σμύρνη στον Πειραιά.

ΜΕΛΑΝΙΑΣΜΕΝΗ και καχεκτική την πετούν σε σκοτεινή γωνιά του αμπαριού, θαρρώντας πως θα πεθάνει. Το μελωδικό κλάμα της, μολαταύτα, πιστοποιεί ότι επιζεί. Τη βαφτίζει ο καπετάνιος με το όνομα του βαποριού: Ευαγγελία. Αταμιάν είναι το πατρικό της επίθετο.

ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ στην Κοκκινιά. Μαθαίνει μαντολίνο στο σχολείο και ψέλνει στους εσπερινούς. Μικροπαντρεύεται τον Χάικ Μεσροπιάν, που κάνει αργότερα πέντε παιδιά με άλλη στη Σοβιετική Αρμενία.

ΥΠΟΜΕΝΕΙ τα βάσανα με τον γιο τους Οβανές. Ερωτεύεται περί τα μέσα του ’40 και στεφανώνεται τον ακροβάτη Νίκο Νικολαΐδη ή Νίνο. Ευαγγελία Νικολαΐδου λοιπόν.

ΜΑΡΙΚΑ την αποκαλεί η αρτίστα πεθερά της για να ’χει ο θίασος κάτι από την αίγλη της Κοτοπούλη. Συγκροτούν το «Ντούο Νίνο» και δίνουν παραστάσεις σε πόλεις και χωριά, κατά τη διάρκεια των οποίων λέει και κάνα τραγουδάκι.

ΣΤΟΝ ΝΑΥΣΤΑΘΜΟ της Σαλαμίνας την ακούει ο Πέτρος Κυριακός και τη συστήνει στον Χιώτη. Γραμμοφωνεί μαζί του θαυμάσια άσματα, όπως και με τους Παπαϊωάννου, Χατζηχρήστο, Μητσάκη, Καλδάρα.

ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ στη «Φλόριδα» της λεωφόρου Αλεξάνδρας πλάι στον Στελλάκη Περπινιάδη που της μαθαίνει τα μυστικά της δουλειάς και τη στέλνει στον Τσιτσάνη. Περνά στην αθανασία τέτοιες μέρες στα 1957, μόλις 35 χρονών».

***

 ΑΠ’ ΤΟ ΒΑΠΟΡΙ στα γραμμόφωνα και την καρδιά μας, τιτλοφορείται το άρθρο του Δημήτρη Νανούρη που παρέθεσα.

ΓΙ’ ΑΥΤΕΣ τις μεγαλειώδεις γυναικείες φωνές που σφράγισαν την εποχή τους με το ύφος και το ήθος της φωνής τους.

ΓΙΑ τη Στέλλα Χασκήλ που το άρθρο αναφέρει δεν ήξερα τίποτα κι ότι έμαθα γι’ αυτήν το χρωστάω στο φίλτατό μου Θόδωρο Γαλανόπουλο που τυγχάνει γνώστης του μουσικού αυτού χώρου και είναι καιρός πια να πειστεί να μιλήσει σε μια σχετική εκδήλωση. Εντάξει Θόδωρε;

***

ΕΛΕΙΠΕΣ και έχασες επεισόδια, μου έλεγε με κομπασμό φίλος ειδήμων που έδωσε το παρών κι στο Περιφερειακό Συνέδριο της Τρίπολης, τονίζοντας πως έγιναν βαρυσήμαντες εξαγγελίες που αν υλοποιηθούν θ’ αλλάξουν την Πελοπόννησο.

ΟΜΟΛΟΓΩ ότι δεν συμμερίζομαι τις εκτιμήσεις του φίλτατου συνομιλητή μου παρ’ όλο που σέβομαι την αισιόδοξη διάθεσή του.

ΒΕΒΑΙΩΣ πολλές υποσχέσεις δόθηκαν στην Τρίπολη από τους κυβερνώντες αλλά καλύτερα να μιλήσουμε γι’ αυτές όταν υλοποιηθούν.

ΝΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΩ ωστόσο πως είναι η πρώτη φορά που ολόκληρη κυβέρνηση πήγε σε μια περιφέρεια για να μιλήσει και να ακούσει προτάσεις και απόψεις.

ΑΥΤΟΙ που τους κατηγορούν ουδέποτε το έκαναν και ως εκ τούτου οι αντιρρήσεις τους είναι κούφιες και απλώς πολιτικάντικες.

***

ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΟΣ ο Γιώργος Κουτσούλης στο κείμενό του για τον εκλιπόντα φίλο του Χρήστο Μαλαπάνη που δημοσιεύτηκε και στη «ΦΩΝΗ» το περασμένο Σάββατο.

ΓΙΑ ΜΙΑ ακόμη φορά ο Γιώργος δεν έκρυψε την ευαισθησία του και μπράβο του!

Θανάσης Παντές

Comments are closed.