ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Η ματωμένη 9η Μάη του 1934 στην Καλαμάτα, ο ξεσηκωμός και η προδοσία των εργατών – Μια παρουσίαση από την Τομεακή Επιτροπή Μεσσηνίας ΚΚΕ* (μέρος 2ο)

0

12a

ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΠΕΜΠΤΗ 10 ΜΑΗ 1934. Κηρύσσεται επίσημα πανεργατική απεργία.  Από το πρωί στρατοκρατειται ολόκληρο το λιμάνι. Ύστερα από τις διαμαρτυρίες των εργατών και την κατακραυγή όλου του κόσμου αποσύρονται οι στρατιωτικές δυνάμεις. Αστυνομικές περιπολίες όμως διατρέχουν όλους τους δρόμους. Παντού συλλαμβάνουν όποιο συνειδητό εργάτη συναντήσουν.
Η Ενιαιομετωπική Κεντρική απεργιακή επιτροπή των Ταξικών Συνδικάτων και των σωματείων του Εργατικού Κέντρου είχε καθορίσει από το προηγούμενο βράδυ να γίνει  σύσκεψη. Σε αυτήν δεν παρουσιάζονται οι αντιπρόσωποι της Διοίκησης του Εργατικού Κέντρου. Οι αντιπρόσωποι των σωματείων αποκηρύσσουν το Σταθάτο και την άλλη συμμορία και καλούν τους εργάτες να κατέβουν στην απεργία. Η απεργία είναι γενική και σε αυτήν παίρνουν μέρος οι τσαγκαράδες, μηχανουργοί, αρτεργάτες, καπνεργάτες, τροχιοδρομικοί, εργάτες οίνων και οινοπνευμάτων, ελαιοχρωματιστές και τσιμεντάδες.
Ο Ριζοσπάστης περιγράφει την αντιπαράθεση που φουντώνει με τις δυνάμεις του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού. Το ίδιο βράδυ γίνεται σύσκεψη στο εργατικό κέντρο παρουσία του επόπτη εργασίας Μαυρομάτη και των «εργατικών» γερουσιαστών  Κίσκιρα και Λάβδα, που εφτασαν από την Αθήνα. Στη σύσκεψη παίρνει μέρος και  η κεντρική απεργιακή επιτροπή. Ο Λάβδας με τον Κίσκιρα ζήτησαν να αντιπροσωπεύσουν μόνο αυτοί με τον σοσιαλφασίστα Ζωάκο τους εργάτες στη σύσκεψη. Ο αντιπρόσωπος  της κεντρικής απεργιακής επιτροπής  σ.Ξενάκης ξεσκέπασε τις προσπάθειες αυτές. Ύστερα από αυτό αποφασίστηκε να ξαναγίνει σύσκεψη, στην οποία κάθε σωματείο θα υποβάλει τα αιτήματα του πλάι στα αιτήματα των λιμενεργατών και θα βγει επιτροπή που θα παρουσιαστεί στις αρχές. Όταν οι εργάτες ζήτησαν να αποφυλακιστούν οι συλληφθέντες ο επόπτης εργασίας με ένα σημείωμα του ζήτησε την αποφυλάκιση μόνο των αρτεργατών. Οι εργάτες εξαγριώθηκαν από την ενέργεια αυτή και απάντησαν: «Εμείς δεν ζητάμε να αποφυλακιστούν οι συλληφθέντες με μπιλίοτα, ούτε ορισμένοι. Οι σκλάβοι της Καλαμάτας ζητάνε την αποφυλάκιση από τις φασιστικές βαστίλλες όλων των τίμιων αδερφών τους». Αργά τη νύκτα αφέθηκαν ελεύθεροι πολλοί συλληφθέντες.
Το ίδιο βράδυ στο ξενοδοχείο της «Μεγάλης  Βρεττάνιας» συνήλθαν σε μυστική σύσκεψη ο επόπτης εργασίας, οι  Λάβδας και Κίσκιρας, ο αλευροβιομήχανος Πάστρας, ο νομάρχης και ο διοικητής χωροφυλακής. Οι σοσιαλφασίστες παζαρεύουν σε αυτή τα ζητήματα των εργατών χωρίς να έχουν καμμία εντολή από αυτούς. Κατά παρόμοιο τρόπο παζαρεύει τα ζητήματα των λιμενεργατών ο πρόεδρος τους Ζωάκος και 2-3 μέλη της διοίκησης που πήγαν εκεί  χωρίς  την εξουσιοδότηση των εργατών.
Έξω από τα γραφεία των φορτοεκφορτωτών ο Ζωάκος τοιχοκόλλησε προκήρυξη συνιστώντας ηρεμία και ησυχία στους εργάτες.
Η πόλη της Καλαμάτας και ολόκληρός ο νομός είναι ανάστατος. Στην επαρχία  αγρότες όλης της περιφέρειας είναι ανάστατοι και με αγανάκτηση σχολιάζουν το αιματοκύλισμα των εργατών.
Εκείνες τις μέρες ο ριζοσπάστης γίνεται κυριολεκτικά ανάρπαστος. Εξαντλούνται όλα τα φύλλα. Οι εργάτες τον γυρίζουν ο ένας απ’ τον άλλο για να τον διαβάσουν. Τα συνθήματα του Ρίζου γίνονται και συνθήματα ολόκληρης της μάζας.
Την Πέμπτη το βράδυ διοργανώνεται σύσκεψη ΕΓΣΕΕ, ΓΣΕΕ, Ανεξάρτητα συνδικάτα, με σκοπό την κήρυξη 24ωρης απεργίας. Όλες οι οργανώσεις πολεμούν με λύσσα την πρόταση της ΕΓΣΕΕ για άμεση κήρυξη 24ωρης απεργίας. Οι ρεφορμιστές κωλυσιεργούν λέγοντας να μην ορίσουμε ημερομηνία υπονομεύοντας ανοιχτά την πραγματοποίηση της απεργίας, δηλαδή να μη γίνει ποτέ.
Εν τω μεταξύ, το κύμα αλληλεγγύης σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας φουντώνει. Στον Πύργο Ηλείας κηρύσσεται  24ωρη γενική απεργία διαμαρτυρίας, γίνεται συλλαλητήριο με 700 άτομα. Επίσης κήρυξαν 24ωρη απεργία διαμαρτυρίας οι λιμενεργάτες του Κατάκωλου. Εκεί οι απεργοί έρχονται σε σύγκρουση με την αστυνομία και πετούν στην θάλασσα τα φορτία που ξεφορτώθηκαν από ένα καράβι
Οι σιδηροδρομικοί της Μακεδονίας διοργανώνουν συγκέντρωση, 150 καπνεργάτες συγκεντρώνονται στο εργοστάσιο Σαγιουτζόγλου. Στο Βόλο 300 καπνεργάτες κάνουν γενική συνέλευση και ζητούν άμεση παραδειγματική τιμωρία των υπευθύνων και αποζημίωση – σύνταξη στις οικογένειες των θυμάτων.
Από το πρωί κυκλοφορούν διαμαρτυρίες σε όλες τις σχολές που τις υπέγραψαν 600 φοιτητές. Στη Νομική σχολή γίνεται συγκέντρωση με 300 φοιτητές. Επίσης  συγκέντρωση γίνεται στη Φιλοσοφική σχολή με 250 φοιτητές.
Στο εργοστασίο Αποστολοπούλου στο Κολωνό Γίνεται συγκέντρωση 45 τσαγκαράδων. Αποφασίζουν στάση εργασίας σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις δολοφονίες της Καλαμάτας και  επίδοση ψηφίσματος στο υπουργείο Δικαιοσύνης.
Με  πρωτοβουλία της Ένωσης υποδηματεργατών  του Πειραιά γίνανε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας για τις δολοφονίες των εργατών της Καλαμάτας. Στις συγκεντρώσεις αυτές πήραν μέρος συνολικά 200 τσαγκαράδες.
Γίνονται συσκέψεις στα εργοστάσια Πούλου, Γιανέλη, Σταθάκη και Στεφανάτου και ιδρύθηκαν ομάδες αντιφασιστικής δράσης, εργοστασιακές επιτροπές και απεργιακά ταμεία.
Στο σταθμό Ν.Ιωνίας  συγκέντρωση με 300 περίπου εργάτες
Στην οικοδομή Αρσακείου έγινε σύσκεψη αμμοκονιαστών, στην οποία εγκρίθηκε διαμαρτυρία για τα γεγονότα της Καλαμάτας και χαιρετιστήριο στους απεργούς. Επίσης το σωματείο αμμοκονιαστών κυκλοφορεί καταλόγους εράνων για την ενίσχυση των απεργών Καλαμάτας.
Αντιπροσωπείες εργατικών οργανώσεων πάνε στην Κυβέρνηση για να επιδώσουν ενυπόγραφες διαμαρτυρίες για τα γεγονότα της Καλαμάτας.  Δεν τις δέχονται με την πρόφαση ότι δεν είναι μέρα ακροάσεων. Από εκεί οι επιτροπές πάνε στο σπίτι του Τσαλδάρη όπου πάλι δεν γίνονται δεκτές.
Επιτροπή του Συνδέσμου εργατών  Αυτοκινήτων που πήγε να δώσει διαμαρτυρία στο Πολιτικό Γραφείο δεν έγινε δεκτή. Ο Σύνδεσμος κυκλοφορεί για υπογραφή διαμαρτυρία σε όλες τις πιάτσες ..
Επίσης διαμαρτυρίες στέλνουν η αριστερή παράταξη μαρμαρογλυπτών Βόλου, το Εργατικό Κέντρο Ηπείρου και η Εργατ. Βοήθεια Ηπείρου, το σωματείο  φορτοεκφορτωτών Δραπετσώνας, η Ναυτεργατική Ένωση Ελλάδας, ο σύλλογος του συνοικισμού Ευγενία του Πειραιά που κυκλοφόρησε προκήρυξη,  η Ένωση Χρεωμένων μικροιδιοκτητών,  η διοικητική επιτροπή των κουρέων της Αθήνας,  η Ένωση Εμποροϋπαλλήλων του Πειραιά, το σωματείο ραφτεργατών  του Πειραιά, ο σύνδεσμος πετρελαιοεργατών  Πειραιώς.
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΜΑΗ 1934. με πρωτοβουλία των Κομμουνιστών, διοργανώνεται μαχητικό συλλαλητήριο στην Αθήνα στις 12.00 το μεσημέρι, μπροστά στο υπουργείο εσωτερικών. Συμμετέχουν πάνω από 2.500 εργάτες και εργάτριες. Σε αυτό το συλλαλητήριο καλούν το Ενωτικό Εργατικό Κέντρο Αθηνών, ο Σύνδεσμος εργατών Βιομηχανίας Αυτοκινήτων, τα Επισιτιστικά Σωματεία, ο σύνδεσμος εργατών αυτοκινητιστών, σωματεία τσαγκαράδων και οργανώσεις οικοδόμων, καπνεργατών, αρτεργατών, ραφτεργατών.
Η συγκέντρωση χτυπιέται από την αστυνομία και χαφιέδες συλλαμβάνουν εργάτες. Τότε διαδηλωτές καταφέρνουν και τους απελευθερώνουν. Πολλοί χτυπήθηκαν με γκλοπς και αρκετές γυναίκες ποδοπατήθηκαν. Στη Θεσσαλονίκη η καπνεργατική ομοσπονδία Ελλάδος, βγάζει ανακοίνωση στήριξης των απεργών της Καλαμάτας.
Στον Πειραιά, με πρωτοβουλία της πρώτης αχτίδας της Κομμουνιστικής οργάνωσης Πειραιά, διοργανώνεται συγκέντρωση των λιμενεργατών άνθρακα που συμμετέχουν 150 εργάτες.
Σε εργοστάσια πετρελαίων του Πειραιά γίνονται συγκεντρώσεις από το ΚΚΕ και την ΟΚΝΕ.
Η αριστερή παράταξη του συλλόγου μεσσήνιων φοιτητών ζητάει την ικανοποίηση των αιτημάτων των απεργών και κάνει έρανο για τη στήριξη τους.
Οι τσαγκαράδες διοργανώνουν σύσκεψη στον Πειραιά που συμμετέχουν 50 αντιπρόσωποι από 22 εργοστάσια. Το ενωτικό εργατικό κέντρο Πειραιά καλεί για συγκέντρωση στις 12 Μάη.
Επίσης γίνονται συλλαλητήρια σε Μεσολόγγι, Λειβαδιά, Λαμία, Τύρναβο, Τρίπολη, Τρίκαλα, Πάτρα, Καβάλα και Βόλο.
Η ΕΓΣΕΕ μετά την κωλυσιεργία των ρεφορμιστών σε έκτακτη συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής, προκηρύσσει 24ωρη απεργία για τη Δευτέρα 14 Μάη. Απόφαση παίρνουν αμέσως οι εργάτες ηλεκτρισμού, οι τροχιοδρομικοί, οι αυτοκινητιστές, οι φωτοαεριοεργάτες.

Στην Καλαμάτα γίνεται συνέλευση των λιμενεργατών και αποφασίζουν τη συνέχιση του αγώνα τουςΟι εργάτες απαιτούν την απόλυση των συλληφθέντων.  250 εργάτες κατεβαίνουν στη νομαρχία και ζητούν να αφεθούν ελεύθεροι οι συνάδελφοί τους Νιάρχος και Σταθάκος. Ο διοικητής της χωροφυλακής Αγγελέτος δήλωσε ότι «δεν έχει όρεξη να παίξει με τους κομμουνιστές γιατί αυτοί καθοδηγούν την απεργία». Ακόμα, ότι θα «συλλαμβάνεται κάθε κομμουνίζων», ενώ ο ανώτατος διοικητής δήλωσε ότι σε περίπτωση που θα συγκροτηθεί συλλαλητήριο διαμαρτυρίας «θα πέσουν κι άλλα κορμιά».

Η εφημερίδα «Εστία» καλεί το κράτος να χτυπήσει «τους παράγοντας εκείνους, οι οποίοι δημιουργούν τον κομμουνισμόν, οι οποίοι διαιρούν τον Ελληνικό Λαό, οι οποίοι ευρύνουν τα μεταξύ των κοινωνικών τάξεων χάσματα, οι οποίοι δηλητηριάζουν τας ψυχάς των εργατών, των στρατιωτών, των νέων, οι οποίοι εκμεταλλεύονται διά τους αισχρούς των σκοπούς την υφισταμένην βεβαίως δυστυχία».
Γίνεται σύσκεψη της απεργιακής επιτροπής των λιμενεργατών, του προέδρου τους Ζωάκου και των σοσιαλφασιστών γερουσιαστών Λαβδά και Κισκήρα. Οι μύλοι προσφέρουν 7,5 δρχ τον τόνο και δάνειο 1200000 δρχ που να αποπληρώνουν αναδρομικά οι εργάτες. Ο Ζωάκος συμφώνησε με τη λύση αυτή. Η απεργιακή όμως επιτροπή την απορρίπτει. Το θέμα τίθεται  σε συνέλευση των απεργών για να αποφασίσει.
ΚΑΛΑΜΑΤΑ 12 ΜΑΪΟΥ: Στη  συνέλευση των λιμενεργατών,  ο Ζωάκος είπε ότι οι εργάτες δεν πρέπει να ζητάνε αναδρομική πληρωμή από το 1926. Ο αντιπρόσωπος της αριστερής παράταξης τόνισε ότι η λύση αυτή δεν είναι συμφέρουσα και ξεσκέπασε το Ζωάκο που δέχτηκε τέτοια λύση. Τελικά η συνέλευση με ελάχιστη πλειοψηφία δέχτηκε τη λύση που πρότεινε ο Ζωάκος. Ο Ζωάκος που συνεργαζόταν στενά με τους αλευροβιομήχανους Πάστρα και Τραβασάρο και τις αρχές έδωσε ένα κυνικό ανακοινωθέν με το οποίο ευχαριστεί τον διοικητή της χωροφυλακής και όλες τις αρχές για την καλή τους στάση! Επίσης με τηλεγράφημα του προς την κυβέρνηση ζητάει την ανάκληση της μετάθεσης διοικητή της χωροφυλακής. Οι εργάτες είναι ανάστατοι από το γεγονός αυτό και  κάνουν συνέλευση για την ανάκληση του σοσιαλφασίστα προέδρου.
Σύσκεψη γίνεται και μεταξύ των αλευροβιομηχάνων και της απεργιακής επιτροπή των μυλεργατών και τις αρχές. Ο αλευροβιομήχανος Αποστολάκης δεν δέχτηκε να παραβρεθεί. Στη σύσκεψη αποφασίστηκε να αυξηθεί το μεροκάματο των μυλεργατυών σε 72,5 και 95,5 δρχ και να επαναπροσληφθούν όλοι οι απολυθέντες.
Πρωτού όμως δοθεί η λύση αυτή στα ζητήματα των μυλεργατών ο πρόεδρος των λιμενεργατών Ζωάκος δήλωσε ότι θα λυθεί η απεργία των λιμενεργατών, ανεξάρτητα αν θα λυθεί συγχρόνως η απεργία των μυλεργατών.
Στο μεταξύ, τα τρομοκρατικά μέτρα συνεχίζονται, περίπολοι χωροφυλακής γυρίζουν στους δρόμους και το σπίτι του Πάστρα φρουρείται απ όλες τις πλευρές. Οι συλληφθέντες  Πετρόπουλος Μιρλής και Γραμμένος κρατούνται ακόμα στην ασφάλεια. Οι σοσιαλφασίστες Κισκήρας και Λαβδάς σε απαίτηση των εργατών να ζητήσουν την απόλυση των κρατουμένων απάντησαν: «αυτοί είναι κομμουνιστές και δεν επεμβαίνουμε».
Η εκτελεστική επιτροπή της ΕΓΣΕΕ, συνεδριάζει εκτάκτως για τη κατάσταση που δημιουργείται ύστερα από τη λύση της απεργίας στην Καλαμάτα και για την πρόταση των ρεφορμιστών ηγετών για διήμερη αναβολή της απεργίας, (ζητούσαν να γίνει στις 16 αντί στις 14 Μάη). Η ενωτική εκτελεστική επιτροπή κάνει δεκτή την πρόταση, ειδοποίει τους ρεφορμιστές ηγέτες, και στέλνει  νέες τηλεγραφικές οδηγίες για τη μεταβολή της απεργίας στις επαρχίες.
13 ΜΑΪΟΥ 1934: Αλλός ένας τραυματισμένος εργάτης υπέκυψε στα τραύματα του. Εκατοντάδες εργατών περιέφεραν τον νεκρό τους στο λιμάνι διαδηλώνοντας το άσβεστο μίσος τους ενάντια στους δολοφόνους.
Για να κατευνάσουν την οργή των μαζών και να κοροϊδέψουν με λίγα ψίχουλα τα θύματα, οι καρχαρίες της Καλαμάτας συστήνουν επιτροπή υπό την προεδρεία του Μητροπολίτη για τη διενέργεια εράνων. Οι αλευροβιομήχανοι για τα συμφέροντα των οποίων σκοτώθηκαν τόσες εργατικές ψυχές, προσφέρανε 10000 δρχ νομίζοντας ότι έτσι θα πάρουν από τους σκλάβους τους συγχωροχάρτι για τα εγκλήματα τους.
Οι Κισκήρας και Λαβδάς, σε δηλώσεις τους τονίζουν πως οι λιμενεργάτες πρέπει να είναι ευχαριστημένοι για τη λύση που δόθηκε στα αιτήματα τους. Για να καταλάβει όμως καθένας ότι κάθε άλλο παρά ικανοποιητική είναι η λύση που δόθηκε αρκεί να αναφέρουμε ότι η λεγόμενη αποζημίωση που θα παίρνουν οι γέροι και ανίκανοι θα είναι δάνειο 1200000 δρχ που θα δίνει ο μύλος «Ευαγγελιστρία» και που θα πληρώσουν οι εργάτες με τους τόκους. Ακόμα οι εργάτες θα πληρώσουν με τους ίδιους τόκους και δάνειο 1300000 δρχ που θα εγγυηθεί το κράτος. Είναι ολοφάνερο ότι δεν πρόκειται για αποζημίωση, αλλά τοκογλυφική λήστευση των εργατών.
Εν τω μεταξύ συνεχίζεται το κύμα διαμαρτυρίας. Οι μυλεργάτες Αθήνας και Πειραιά κάνουν γενική συνέλευση. Οι εργαζόμενοι τήρησαν ενός λεπτού σιγή για τα θύματα και έψαλαν ύστερα το πένθιμο εμβατήριο. Ομοίως 600 τροχιοδρομικοί κάνουν γενική συνέλευση και πραγματοποιούν διαδήλωση.
Η 1η Αχτίδα της Κομμουνιστικής νεολαίας διοργανώνει συγκέντρωση στη Δραπετσώνα. Ο ομιλητής της ΚΝ κάλεσε σε μαζική συμμετοχή στην 24ωρη απεργία και κάλεσε τους εργάτες να περιφρουρήσουν το ΚΚ την ΚΝ  και τα ταξικά συνδικάτα που απειλεί με διάλυση η κυβέρνηση.
Απόφαση για 24ωρη απεργία παίρνουν: η ομοσπονδία ιματισμού, οι ραφτεργάτες της Αθήνας οι γκαζέριδες, οι καπνεργάτες, οι φορτοεκφορτωτές και οι πετρελαιοεργάτες. Πραγματοποιείται σύσκεψη εργατών επισιτισμού για την προετοιμασία της απεργίας. Αντίστοιχα γίνονται σε Θεσσαλονίκη και Πάτρα.
Συλλαλητήριο για τη σφαγή γίνεται  στο Σικαγο και στη Νέα Υόρκη. Στο Ριζοσπάστη φτάνει το ακόλουθο τηλεγράφημα: «’Ελληνες εργάτες Νέας Υόρκης συνέλθοντες σε συλλαλητήριο διαμαρτυρόμαστε προς την ελληνική πρεσβεία και προς την ελληνική κυβέρνηση για τας σφαγάς των εργατών Καλαμών. Εκφράζομεν μέσω του ριζοσπάστη την αλληλεγγύη των ελλήνων εργατών της Αμερικής προς τους απεργούς Καλαμών και συλλυπητήρια προς τις οικογένειες των θυμάτων»
Επίσης την ίδια μέρα δημοσιεύεται στην Πράβντα το κεντρικό όργανο του Μπολσεβίκικου Κόμματος η είδηση για τις ομαδικές σφαγές στην Καλαμάτα.
Οι φυλακισμένοι αγωνιστές του Γεντί Κουλέ αποφασίζουν να πάρουν μέρος στην 24ωρη απεργία κηρύσσοντας απεργία πείνας.

12b

*Το κείμενο παρουσιάστηκε με τη μορφή αφηγήσεων και με καλλιτεχνικό πρόγραμμα, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Δεκέμβρη του 2015, στο Εργατικό Κέντρο Καλαμάτας, από την Τομεακή Επιτροπή του ΚΚΕ

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΥΡΙΟ

Comments are closed.