fbpx

Ακριβό μου … συμβόλαιο!

0

ΠΡΙΝ προλάβει να καταλαγιάσει ο κουρνιαχτός των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών, πάλι μπαίνουμε σε προεκλογικούς ρυθμούς για βουλευτικές αυτή τη φορά εκλογές. Η όλη προεκλογική και μετεκλογική διαδικασία αποπροσανατολίζει από την καθημερινότητα και τα τρέχοντα θέματα της περιόδου ενώ ταυτόχρονα ο κρατικός μηχανισμός αδυνατεί να αντιμετωπίσει νομοθετικές και διαδικαστικές αστοχίες. Φυσικά αναφερόμαστε για πολλοστή φορά στις διαδικασίες των αντιρρήσεων επί των δασικών χαρτών, τη διαδικασία εξαγορών εκχερσωμένων εκτάσεων που είναι υπό διερεύνηση από το ΣτΕ, και την παράλληλη διαδικασία δηλώσεων σε νεοεντασσόμενες περιοχές στο εθνικό κτηματολόγιο.

Γράφει ο ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
πολιτικός μηχανικός

Χαμηλός ο ρυθμός δηλώσεων με την πλειονότητα των πολιτών να είναι ακόμα στη διαδικασία καταγραφής και συλλογής δικαιολογητικών που αφορούν τα δικαιώματά τους. Πολλοί από αυτούς, πριν την οριστική δήλωση σπεύδουν να ολοκληρώσουν διαδικασίες μεταβιβάσεων ή διόρθωσης τίτλων προκειμένου να αποφύγουν πιθανή εμπλοκή στο μέλλον. Ταυτόχρονα η ανεπάρκεια στοιχειοθέτησης δικαιώματος οδηγεί στη χρήση «μεσοβέζικων» δικαιολογητικών που είχαν ατονήσει ή και καταργηθεί στο παρελθόν, όπως οι ένορκες βεβαιώσεις  τεκμηρίωσης χρησικτησίας. Έτσι λοιπόν και ο κλάδος των συμβολαιογράφων, μετά από τους μηχανικούς, έχει επωμιστεί ένα μεγάλο βάρος με ίσως μεγαλύτερη αναλογία ευθύνης από νομικής απόψεως στη διαδικασία αυτή.

Εδώ όμως είναι που εμφανίζονται τα μελανά σημεία στο ρόλο αυτό, και η ενασχόληση με την κτηματογράφηση τα έχει αποκαλύψει. Λανθασμένες δικαιοπραξίες, κυρίως από πολεοδομικής άποψης, δημιουργούν ανυπέρβλητα εμπόδια τόσο στην καταγραφή όσο και την περεταίρω αξιοποίηση των ακινήτων. Παράνομες κατατμήσεις με δημιουργία μη οικοδομήσιμων γηπέδων στα πλαίσια αποδοχής κληρονομιάς, ή γενικότερης επιθυμίας δωρεαδόχων, είναι η πιο συνήθης περίπτωση που τελικά αποσκοπεί μόνο σε βραχυχρόνια οικονομικά οφέλη. Κάθε πράξη που αντίκειται στην πολεοδομική νομοθεσία είναι εξ υπ’ αρχής απολύτως άκυρη, και ο συμβολαιογράφος δικαιούται να τροποποιήσει αυτήν (πχ κατάτμηση σε σύσταση οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών) λαμβάνοντας υπ’ όψη και την επιθυμία του παρέχοντα. Ενιαία οικοδομήματα να ανήκουν σε περισσότερα του ενός οικόπεδα, κατατμήσεις οικοπέδων που δεν εξασφαλίζουν την θέση και το μέγεθος των επ’ αυτών υφιστάμενων οικοδομών είναι επίσης μερικά από τα ατοπήματα που οφείλονται σε παλαιότερες πρακτικές και έρχονται στην επιφάνεια κατά την λεπτομερή καταγραφή της σημερινής διαδικασίας. Ακόμα και στις περιπτώσεις συμπράττοντος μηχανικού, χωρίς αυτός να απαλλάσσεται των ευθυνών του, ο ρόλος του συμβολαιογράφου παραμένει κρίσιμος καθότι αυτός οφείλει να είναι ο θεματοφύλακας της νομιμότητας.

Πολλές φορές, ειδικά την τελευταία περίοδο, φτάνουμε στο άλλο άκρο με την ευθυνοφοβία να χτυπάει κόκκινο, τη γραφειοκρατία και την απειλή τιμωρίας να έχουν την τιμητική τους, και τον πολίτη εγκλωβισμένο στη μετάφραση. Μεγάλα ζητήματα ξεκινούν από τη διατύπωση των άρθρων της νομοθεσίας και την ερμηνεία που αυτά επιδέχονται όχι μόνο από επαγγελματικούς κλάδους αλλά και από μεμονωμένες ομάδες επαγγελματιών. Διατάξεις που έχουν φέρει τα πάνω κάτω στον τομέα των ακινήτων, όπως οι τακτοποιήσεις αυθαιρέτων, οι διατάξεις περί δασικών χαρτών, και η δαιδαλώδης νομοθεσία κανόνων και παρεκκλίσεων, κάνουν ακόμα και τον γνώστη να αμφιβάλλει. Στο χώρο αυτό οι συμβολαιογράφοι αντιμετωπίζονται ως διεκπεραιωτές και αποκομμένοι από επεξηγηματικές εγκυκλίους και οδηγίες. Καταλήγουν λοιπόν σε ατομικές θεωρήσεις αποκλεισμένοι στο μέτωπο της τυπολατρείας αγνοώντας την ουσία της διαδικασίας που καλούνται να υπηρετήσουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μεταβίβαση γηπέδων που περιλαμβάνουν εν γένει δασικές εκτάσεις όπου η νομοθεσία απαγορεύει τη σύνταξη δικαιοπραξίας με ποινή ακυρότητας. Η μερική κύρωση του δασικού χάρτη στη Μεσσηνία, δεν αναιρεί τη δυναμικότητα του που δύναται να τροποποιείται μετά την εκδίκαση ενστάσεων, την άρση αναδασωτέων, την ενσωμάτωση παραχωρήσεων, την αναγνώριση δασωθέντων αγρών, την εξαγορά εκχερσωμένων εκτάσεων και άλλες περιπτώσεις. Κατά το χρονικό διάστημα που λαμβάνει χώρα κάποια από τις ανωτέρω διαδικασίες, ο δασικός χάρτης στη συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται σε εκκρεμότητα και καμία διάταξη δεν απαγορεύει τη μεταβίβαση. Εν τούτοις η πλειονότητα των συμβολαιογράφων απέχει από τη σύνταξη τέτοιων δικαιοπραξιών ακόμα και με διαλυτική αίρεση και ρητή αναφορά στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Συμπεριφορά που κρίνεται επιεικώς απαράδεκτη αν αναλογιστεί κανείς πως μέχρι το 2016, έτος πριν την ανάρτηση των δασικών χαρτών, οι μεταβιβάσεις λάμβαναν χώρα χωρίς απαραίτητα την προσκόμιση βεβαίωσης δασικού ή μη χαρακτήρα, με ολέθριες ορισμένες φορές συνέπειες για την ιδιοκτησία. Τακτική που συνεχίζει να εφαρμόζεται στις εκτός οικισμού και εκτός ανάρτησης δασικού χάρτη περιοχές ακτίνας 800μ περιμετρικά των στάσιμων οικισμών Δυτικής Μάνης.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που μηχανικοί καλούνται να τροποποιήσουν τοπογραφικά διαγράμματα, σχέδια και βεβαιώσεις, που συντάσσουν βάσει εγκεκριμένων προδιαγραφών, κατά απαίτηση κάποιου συμβολαιογράφου. Το οξύμωρο είναι πως με τους συμβολαιογράφους να βρίσκονται στο σκοτάδι και να ζητούν απεγνωσμένα οδηγίες για πράξεις σε επίμαχα θέματα, κάθε ένας τους έχει «θεσπίσει» διαφορετικές προδιαγραφές και απαιτήσεις. Μια συνεργασία συλλογικών οργάνων των δύο αυτών κλάδων που συμπράττουν στις ανωτέρω διαδικασίες, θα βοηθούσε στον περιορισμό του φαινομένου. Σε μια περίοδο που οι δράσεις των συλλόγων έχουν ατονήσει, γίνεται έκκληση στον οποιοδήποτε σύλλογο συμβολαιογράφων και νομικών, να προωθήσει δράση για ενιαία αντιμετώπιση των θεμάτων των δικαιοπραξιών, και γιατί όχι να ζητήσει νομοθετικές ρυθμίσεις με παρεμβάσεις σε επίπεδο υπουργών.

Share.