fbpx

Χρήστος Αρχοντής: Προτάσεις για την άσκηση πολιτιστικής πολιτικής από τη νέα δημοτική αρχή Καλαμάτας

0
ΜΕ ΣΚΟΠΟ  ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΕΦΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ, ΤΩΝ ΣΥΝΟΙΚΙΩΝ  ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

ΜΕΛΕΤΩΝΤΑΣ τα προγράμματα των συνδυασμών που διεκδικούν την ψήφο των συμπολιτών μας για την ανάληψη της ευθύνης της δημοτικής αρχής, μας δημιουργήθηκαν ερωτήματα, γιατί οι υποψήφιοι δήμαρχοι χρησιμοποιούν γενικόλογα στοιχεία στρατηγικού σχεδιασμού στην άσκηση της  πολιτιστικής πολιτικής  για την αναζωογόνηση των γειτονιών της Καλαμάτας  και την γεφύρωση του χάσματος που υπάρχει μεταξύ αστικού κέντρου της πόλης  και της περιφέρειας (είτε της ευρύτερης περιφέρειας που συμπεριλαμβάνει  τις τοπικές κοινότητες που ανήκουν οργανικά και διοικητικά στο δήμο, είτε των συνοικιών της πόλης μας που απέχουν ελάχιστα από το αστικό κέντρο).

Αρθρο του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΕΦ. ΑΡΧΟΝΤΗ
Δικηγόρου MSc στην «ΗΘΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»

Κατ αρχήν να δεχθούμε ότι η πολιτιστική ζωή που ίσχυσε για το μέλλον της πόλης μας την δεκαετία του 1980 δεν είναι ίδια με την σημερινή, διότι, σήμερα,  υπάρχει μεγαλύτερη αναγκαιότητα  ανάδειξης της ιδιότητας του πολίτη και της λειτουργίας της τοπικής δημοκρατίας  κατά τα πρότυπα των πόλεων  της Ευρωπαϊκής οικογένειας.

Παρατηρούμε, κυρίως στην Αθήνα, αλλά  ισχύει δυστυχώς  και στην  πόλη μας, να υπάρχουν έντονα αυξανόμενες χωροταξικές και πολιτιστικές διακρίσεις σε βάρος κυρίως των γειτονιών και της περιφέρειας,  που προσπαθεί να ενσωματώσει εθνοφυλετικές μειονότητες και  βάλλεται από την παραβατικότητα συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων.

Άραγε για ποια πολιτιστική πολιτική μιλάμε υπό αυτές τις συνθήκες και ποια  δυνατότητα υπάρχει προκειμένου να δοθεί έμφαση σε πολιτιστικές δράσεις  απαιτήσεων. Δυστυχώς σήμερα εμμένουμε  στο εφήμερο και  το παροδικό. Δεν υπάρχει κάτι  το δυναμικό, το περιεκτικό και ιδίως το καινοτόμο, στην περιφέρεια της πόλης μας. Οι  δήμοι, με το νέο νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο   θα κληθούν να είναι πιο αποτελεσματικοί από τις εθνικές κυβερνήσεις στην προώθηση του πολιτιστικού πλουραλισμού και εδώ αρχίζει το πρόβλημα.

Ως πεδία ευεργετικών αλλαγών στο τομέα αυτό της πολιτιστικής αναζωογόνησης των γειτονιών μας  θα βλέπαμε:

  • Πρώτον: την αναζήτηση λύσεων διασύνδεσης των πολιτικών για τον πολιτισμό με τις πολιτικές για την εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, την έρευνα, την καινοτομία κ.λ.π.,
  • Δεύτερον: την εδραίωση ως πρωταρχικού δομικού στοιχείου της αναζωογόνησης την «ποιότητα ζωής» και
  • Τρίτον: την συνεργασία και την σύνθεση των απόψεων στην λειτουργία των νέων δημοτικών αρχών, μία πρόκληση που επιβάλλει είτε το θέλουμε είτε όχι ο νέος νόμος «Κλεισθένης».

Αρκετές πόλεις την  δεκαετία του ’80 και του ’90 προώθησαν την οικονομική ανάπτυξη και υποστήριξαν πολιτιστικές στρατηγικές μάρκετινγκ μέσα από την συνεργασία και συναίνεση κεντρικής κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης. Αυτές οι πολιτικές όμως πολλές φορές οδήγησαν σε σύγκρουση μεταξύ κέντρου και περιφέρειας διότι το προϊόν είτε οδηγούσε σε απλή κατανάλωση (η Καλαμάτα έχει αρκετά τέτοια δείγματα)  και ελάχιστα  σε παραγωγή πολιτιστικού πλούτου που έχει άλλη βαρύτητα, όπως θα δούμε πιο κάτω.

ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ποιά είναι λοιπόν τα διλήμματα που ανακύπτουν στην ανάπτυξη της πολιτιστικής πολιτικής στην πόλη μας, τις συνοικίες  και την περιφέρεια και πως μπορούν να ξεπεραστούν;

1) Θα πρέπει να δεχθούμε πως ο αυξανόμενος φόβος εξ αιτίας της  εγκληματικότητας και η αυξανόμενη κλιμάκωση του κόστους πολιτιστικής κατανάλωσης στην περιφέρεια αποθαρρύνουν τους συνδημότες  μας στην δημόσια συμμετοχή τους στο πολιτιστικό προϊόν. Αυτό στην Ευρώπη το αντιμετώπισαν με χωροταξική κατανομή της πολιτιστικής προσφοράς μέσα από το  σύστημα δημιουργίας συνοικιακών πολιτιστικών κέντρων με δραστηριότητες που εκτείνονται την εκπαίδευση (δημιουργία κέντρων εκμάθησης  ξένων γλωσσών, επιμορφωτικών κέντρων, εκμάθησης  χορού, μουσικής κλπ) μέχρι την εκτέλεση συναυλιών κάθε είδους (ροκ, λαϊκές συναυλίες, κλασσική η θρησκευτική μουσική), αξιοποίηση της ερασιτεχνικής δημιουργίας  ακόμα και πολιτικού ή κοινωνικού – επιμορφωτικού χαρακτήρα (διαλέξεις, εικαστικά) με ενεργοποίηση συλλογικοτήτων.  Αρκετές Ιταλικές πόλεις, για παράδειγμα, εφάρμοσαν το μοντέλο των κέντρων νεότητας με παροχή μαθημάτων επαγγελματικής κατάρτισης, ηλεκτρονικής μουσικής, γραφικών τεχνών με Η/Υ, βίντεο, φωτογραφίας  κ.λ.π.   Έτσι, πέτυχαν σε μέγιστο βαθμό την κοινωνική συνοχή και βοήθησαν τους νέους να επανενταχθούν και δραστηριοποιηθούν στην τοπική οικονομία δημιουργώντας προϋποθέσεις διαλόγου (σε αυτό ενδεχομένως θα βοηθήσει το γραφείο διαβούλευσης των δήμων) μεταξύ δημοτικής αρχής και δημοτών.  Οι παραπάνω  δράσεις  στις συνοικίες της πόλης μας και στις τοπικές κοινότητες συνδυαζόμενες με ανάλογες οικονομικές δράσεις, διορθωτικές παρεμβάσεις στο πολεοδομικό σχέδιο (διανοίξεις δρόμων, απαλλοτριώσεις για δημιουργίες πλατειών, πεζοδρομήσεις, ποδηλατοδρόμια, χώρους δράσεις των ΑΜΕΑ, δημιουργία πρασίνου) ενίσχυση της  αστυνομικής προστασίας με περιπολίες της δημοτική αστυνομίας, βελτίωση του φωτισμού των δημοσίων χώρων και ασφάλεια στην στάθμευση οχημάτων, αποτελούν αναμφισβήτητα πυλώνες ανάπτυξης.

2) Η νέα δημοτική αρχή θα πρέπει να αναγνωρίσει και τη σημασία αυτού που ονομάζουν στην Ευρώπη ως «ανοιχτούς χώρους», χώρους  που έχουν  σχεδιασθεί για ποικιλία χρήσεων (προβλέψιμων και μη) όπου οι πολίτες θα κάνουν διάφορα πράγματα είτε προσχεδιασμένα είτε ακόμα θα αναγκασθούν να ενδιαφερθούν και για εκείνα που δεν συμμετέχουν.

3) Ακόμα θα μπορούσε να αναζητηθεί και η λύση καθιέρωσης στις συνοικίες της Καλαμάτας κάποιων «πολιτιστικών  ζωνών», κατά τα Καναδικά και Γερμανικά πρότυπα, με κορυφαίο δημιούργημα την  Φραγκφούρτη όπου λειτουργεί με επιτυχία και αποφέρει σημαντικά έσοδα και θέσεις εργασίας  «συνοικία μουσείων».  Ανάλογη δράση στην Καλαμάτα δεν είναι απαγορευτική διότι υπάρχει σημαντικός μουσειακός πλούτος (Ενετικό Κάστρο, ευρήματα αρχαίας Θουρίας, Ακοβίτικων, όπου υπάρχει έτοιμη καταγραφή από την εδώ πανεπιστημιακή σχολή Ιστορίας και Αρχαιολογίας κ.λ.π.).  Στην εποχή της οικονομικής στενότητας που διανύουμε αποτελεί  μονόδρομο, εκτός από την αξιοποίηση των υπαρχουσών υποδομών και η χρήση δημόσιων ελεύθερων χώρων και κτιρίων που θα συνδυάζουν τον πολιτισμό με άλλα είδη χρήσεων ώστε να αποδεσμευτούν πόροι για να χρηματοδοτηθούν εκδηλώσεις και νέες πολιτιστικές παραγωγές.

4) Η νέα δημοτική αρχή θα κληθεί να συνδυάσει, στρατηγικές πολιτισμού με κατεύθυνση την κατανάλωση τουριστικού προϊόντος μέσα από την αξιοποίηση των παραπάνω πολιτιστικών, ιστορικών και μουσειακών αξιοθέατων με αυτές τις  δραστηριότητες που κατευθύνονται στην  παραγωγή του πολιτιστικού προϊόντος σε πιο μόνιμη βάση που όμως απαιτεί πιο εξειδικευμένες γνώσεις  και ανάλογες υποδομές. Ο συνδυασμός αυτός  ως μοντέλο πολιτιστικής πολιτικής έχει  δοκιμασθεί σε αρκετές Ευρωπαϊκές πόλεις, διότι δημιουργεί θέσεις εργασίας αρκεί  να υιοθετηθούν πολιτικές από τις δημοτικές αρχές που θα συνδυάζουν την προώθηση της πολιτιστικής κατανάλωσης με στρατηγικές ανάπτυξης των τοπικών πολιτιστικών δράσεων και θα υποστηρίζουν τις καινοτόμες λύσεις είτε στην μία περίπτωση είτε στην άλλη (στην γειτονική Ιταλία έχουμε ως παράδειγμα το πετυχημένο πρόγραμμα της Μπιενάλε της Μπολόνια για νέους καλλιτέχνες από Μεσογειακές χώρες).

ΠΑΝΤΡΕΜΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΕ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΥΣ

Η νέα δημοτική θα κληθεί να παντρέψει τις υφιστάμενες δράσεις (φεστιβάλ χορού, μουσικής,  μουσικής δρόμου,  χορωδιών, ενδεχομένως και του καρναβαλιού) με  επενδύσεις με την μορφή  κέντρων  τέχνης και δημιουργίας  στην  περιφέρεια και τις συνοικίες με σκοπό ενιαίων πολιτιστικών δράσεων. Στις συνοικίες και στην περιφέρεια (τοπικές κοινότητες) του ευρύτερου δήμου οι κτιριακές υποδομές είναι ελάχιστες και αντικειμενικά υπάρχει μία δυσκολία να αφομοιωθεί από τους συνδημότες μας η άποψη ότι ο πολιτισμός θα πρέπει να γίνει δεκτός ως τμήμα της τοπικής παροχής υπηρεσιών. Πιθανόν να προτάσσονται άλλες ανάγκες σχετιζόμενες με τον αγροτικό τομέα, αγροτοτουρισμό  ή την ασφάλεια, αλλά οι πρωτοβουλίες αυτές που προαναφέρουμε θα πρέπει να συνοδευτούν από μία σταθερή επίγνωση του γεγονότος ότι η κοινοτική διάσταση της τοπικής ποιότητας ζωής έχει μεγάλη σημασία και μακροπρόθεσμα θα προκύψουν οικονομικά και κοινωνικά οφέλη αφού θα δοθεί ίση έμφαση και ίση κατανομή πόρων σε πολιτιστικά, κοινωνικά, οικολογικά και έργα φυσικής ανάπτυξης μέσα από το σχηματισμό συμμαχιών και συμφωνιών στις δημοτικές παρατάξεις και τον συνδυασμό προσδοκιών που ταυτίζονται ή συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό  στα  προγράμματα των υποψηφίων δημάρχων.

*Ο Χρήστος Αρχοντής, είναι  υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος του Συνδυασμού «ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΔΗΜΟΣ», με υποψήφιο δήμαρχο τον Βασίλη Τζαμουράνη

Share.