fbpx

Ελένη Κοφτερού: «Η Καλαμάτα είναι από τις πρωτοπόρες πόλεις στο επίπεδο της ποίησης»

0

ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ, ΟΣΑ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΚΑΙ ΠΩΣ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ…

ΩΣ πόλη πρωτοπόρα στο επίπεδο της ποίησης χαρακτηρίζει την Καλαμάτα η βραβευμένη ποιήτρια Ελένη Κοφτερού η οποία πιστεύει πως το διάβασμα είναι υπόθεση και πράξη σοβαρά προσωπική, που δεν επιδέχεται γενικεύσεις. Από τη Θεσσαλονίκη στη Καλαμάτα, φέρνει μαζί της την φλόγα που τρώει τον άνθρωπο για την ανθρωπότητα! Στο βιβλίο “Στο Λάμδα Χελιδονιών” και στο ποίημα «Μοναξιά» γράφει … “Ό ουρανός θρηνεί για να μπορεί ό ήλιος !“. Στο καθετί βλέπει τις ακτίνες του ηλίου! Μας μίλησε ,για το πως ξεκίνησε να γράφει , πως επηρεάζεται από το τοπίο της Μεσσηνίας, πότε ένα ποίημα φτάνει στην ολοκλήρωσή του αλλά και πως ένα παιδί μπορεί να αγαπήσει τη λογοτεχνία.

Την συναντήσαμε στο σπίτι της όπου μας υποδέχτηκε, όπως πάντα, με το χαρακτηριστικό χαμόγελο και τη καλή διάθεση για αλληλεγγύη, μας αγκαλιάζει!

  • Πώς ξεκινήσατε να γράφετε ποίηση; Ποια ήταν τα διαβάσματά σας από μικρή και πώς αυτά επηρέασαν τη δική σας δημιουργία;

«Δεν θυμάμαι ακριβώς πότε έγραψα το πρώτο ποίημά μου αλλά θυμάμαι ότι από πολύ μικρή κρατούσα σημειώσεις με μορφή ημερολογίου. Σημείωνα λέξεις και φράσεις στα περιθώρια των βιβλίων που διάβαζα, σε μικρά σημειωματάρια που τα φύλαγα με ευλάβεια. Ακόμη και στα σχολικά βιβλία σημείωνα με αποτέλεσμα να δέχομαι επικρίσεις από δασκάλους και καθηγητές. Ένα πολύ παλιό νεανικό μου ποίημα εμπνευσμένο από την εποχή των μη μεικτών γυμνασίων- πήγαινα σε γυμνάσιο θηλέων στην Νεάπολη Θεσσαλονίκης- νομίζω ήταν κάπως έτσι: «τα κάγκελα κλείνουν έξω/ την άνοιξη/ και όλα τα αγόρια». Ήταν μια εποχή μετάβασης όσον αφορά τα διαβάσματά μου. Η εποχή που είχα αναγνωστικές αναζητήσεις και λαχτάρα να διαβάσω ξένους συγγραφείς. Έτσι ξεκίνησα με τους Άθλιους Του Ουγκώ, την Παναγία των Παρισίων, Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου του Γκαίτε και αρκετά μυθιστορήματα του Τολστόι και του Ντοστογιέφκι. Αυτά τα αναγνώσματα αποτέλεσαν τα θεμέλια για την ανεξάντλητη αγάπη μου για τη λογοτεχνία. Τελείωνα γρήγορα τα μαθήματα του σχολείου για να διαβάσω λογοτεχνία με την ησυχία μου. Αργότερα βέβαια διάβασα και άλλους συγγραφείς, ανακάλυψα και «κόλλησα» στον Τόμας Μαν και τον Στέφαν Τσβάιχ, αγάπησα του Έλληνες ποιητές, τους Ρώσους και του Γάλλους ποιητές,  τους σπουδαίους αμερικανούς συγγραφείς και το αναγνωστικό ταξίδι συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Φυσικά και επηρεάζεται το έργο ενός ποιητή από τα αναγνώσματά του. Στη δική μου περίπτωση νομίζω είναι εμφανείς οι επιρροές αφού στις συλλογές μου υπάρχουν ποιήματα με απεύθυνση σε λογοτεχνικούς ήρωες ή σε αγαπημένους ποιητές. Στην τελευταία συλλογή μου με τίτλο: «Μια θλίψη Απρίλης» υπάρχει ένα ποίημα με τον τίτλο «Γράμμα στον Κώστα Καρυωτάκη» που φωτίζει τη σχέση μου γα τον ποιητή.»

  • Πώς επηρεάζει ο τόπος και το τοπίο της Μεσσηνίας την ποίησή σας;

«Νομίζω ότι την επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό. Αυτό φαίνεται άλλωστε στη δεύτερη συλλογή μου όπου αρκετά ποιήματα μιλάνε για την τοπιογραφία της Μεσσηνίας. Υπάρχουν ολόκληρα ποιήματα αφιερωμένα στον Ταΰγετο και στην μαγική αλλαγή των χρωμάτων του, άλλα αφιερωμένα στο τοπίο, την χλωρίδα και την πανίδα της Μεσσηνίας και πολλοί στίχοι οφείλονται σε εντυπώσεις και μικρούς ενθουσιασμούς από την ομορφιά της παραλίας της Καλαμάτας.»

  • «Στο λ των χελιδονιών» ξεφεύγετε από τη νοσταλγία για τη γενέθλια πόλη και ασχολείστε με θέματα για τη φύση, τον έρωτα, τον κοινωνικό προβληματισμό. Τι σας οδήγησε σ’ αυτήν την αλλαγή;

«Αρχικά αυτό οφείλεται στην προσωπική και ηλικιακή ωριμότητα που συντελέστηκε μακριά από τη γενέθλια πόλη. Η νοσταλγία βέβαια δεν ξεθωριάζει με το χρόνο, ίσα ίσα αυξάνεται, αλλά ο ποιητής μέσα από τη διεργασία της γραφής αγωνιά να μιλήσει για ζητήματα που ξεφεύγουν πλέον από το προσωπικό του σύμπαν. Νιώθει την ανάγκη να μιλήσει για ζητήματα παναθρώπινα, αρκεί να μην πέφτει στην παγίδα του διδακτισμού. Ο δημιουργός δεν πρέπει να κάνει εκπτώσεις όσον αφορά το αισθητικό αποτέλεσμα με πρόσχημα τον κοινωνικό προβληματισμό.»

  • Προσφέρει ψυχική ηρεμία η γραφή ή μήπως αυτός που γράφει βρίσκεται σε μια διαρκή αναστάτωση;

«Νομίζω πως αυτές οι δυο καταστάσεις που περιγράφετε εναλλάσσονται στην ποιητική δημιουργία. Η έμπνευση είναι από μόνη της μια διαδικασία αναστάτωσης, περιέργειας, αναζήτησης και δημιουργικής αγωνίας. Έπειτα είναι η συνδιαλλαγή με τις λέξεις, τον ρυθμό, την μουσικότητα. Η ανάγκη να σταθεί ο στίχος αλλιώς το οικοδόμημα του ποιήματος είναι σαθρό και το αποτέλεσμα λειψό.»

  • Πότε ολοκληρώνεται ένα ποίημα;

«Όταν το διαβάζεις ξανά και ξανά και καμία λέξη δεν περισσεύει. Όταν το διαβάζεις ξανά και ξανά και κανένας στίχος δεν παραπαίει. Όταν το διαβάζεις ξανά και ξανά και αφουγκράζεσαι τον ρυθμό και τη μουσικότητά του. Φυσικά υπάρχουν ποιήματα που μένουν ατελή και ανολοκλήρωτα μα δεν έχουν χάσει ίχνος από την ομορφιά τους.»

  • Έχει γίνει πολύ κουβέντα για την οικονομική κρίση; Πώς μπορεί ένας ποιητής να μιλήσει για αυτό;

«Νομίζω πως κανένας ποιητής δεν βρίσκεται στα κέντρα των πολιτικών αποφάσεων, στον σχεδιασμό των πολέμων με χιλιάδες αθώα θύματα, κανένας ποιητής δεν προστατεύει τα συμφέροντα των τραπεζών και δε νιώθει καλά με την εξάπλωση της φτώχειας και της εξαθλίωσης. Ωστόσο ο ποιητής με την στάση ζωής του πρωτίστως και φυσικά με τη δουλειά του καλείται να αναστοχαστεί την ιστορία, να μεταπλάσει την οδύνη και την οργή του σε τέχνη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα εκατοντάδες ποιήματα που έχουν γραφτεί για τα πνιγμένους πρόσφυγες, για τους ξεριζωμένους από τον πόλεμο ανθρώπους. Οι περισσότεροι ποιητές δεν κρύβονται στην εσωστρέφειά τους, μιλούν για το συλλογικό τραύμα, εκφράζουν τη διαρκή αγωνία τους με γνώμονα τον ανθρωπισμό και την αλληλεγγύη.»

  • Θεωρείτε ότι στην Καλαμάτα υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να δημιουργήσουν και να παρουσιάσουν τη δουλειά τους όσοι γράφουν;

«Πιστεύω ότι η Καλαμάτα είναι από τις πρωτοπόρες πόλεις στο επίπεδο υποστήριξης και παρουσίασης της ποίησης και γενικά της λογοτεχνίας. Υπάρχουν δυο ενημερωμένες βιβλιοθήκες ανοιχτές στο κοινό, υπάρχει αξιόλογος και δραστήριος Σύνδεσμος Φιλολόγων και διάφοροι φορείς που αγαπούν και στηρίζουν την ποίηση και τους δημιουργούς της.

Σημαντική είναι επίσης η συνεισφορά του Δήμου Καλαμάτας που εδώ και έντεκα χρόνια έχει καθιερώσει τα «Πολυδούρεια» με αξιόλογες συμμετοχές νέων ποιητών.»

  • Πώς μπορεί να βοηθήσει κάποιος ένα παιδί να αγαπήσει τη λογοτεχνία και την ποίηση;

«Το διάβασμα είναι μια πράξη προσωπική, που δεν επιδέχεται γενικεύσεις. Η μοναδική εμπειρία που δημιουργείται ανάμεσα στο κείμενο και τον αναγνώστη δεν είναι ποτέ ίδια και για έναν άλλον αναγνώστη. Το πέρασμα στο διάβασμα- απόλαυση δεν υποκινείται με τρόπο ορθολογικό, είναι μια πράξη εσωτερική κι αν πραγματικά θέλουμε να αγαπήσει το παιδί το βιβλίο και να πραγματοποιήσει μια «αποφασιστική συνάντηση» με αυτό, καλούμεθα να προτείνουμε στα παιδιά βιβλία που κεντρίζουν την φαντασία, να μην λογοκρίνουμε τις επιλογές τους και να επιδιώξουμε να ανακαλύψει το βιβλίο που θα του επιτρέψει να αισθανθεί πως το διάβασμα είναι απόλαυση.

Σημαντικό βέβαια είναι, να βλέπει το παιδί τους γονείς του να διαβάζουν. Να υπάρχει βιβλιοθήκη στο σπίτι. Να συμμετέχει σε παιχνίδια δημιουργικής γραφής στο σχολείο και να δέχεται για δώρα πολλά βιβλία.»

 

ΥΓ: Ο στόχος μας είναι τα λόγια του Αριστοτέλη:”Η υπηρεσία είναι μεγάλη , α) αν προσφέρεται σε άνθρωπο που βρίσκεται σε πολύ μεγάλη ανάγκη ,β) αν ο αποδέκτης της έχει ανάγκη από σημαντικά πράγματα ή από πράγματα που είναι δύσκολα να τα αποκτήσει κανείς ,γ) αν προσφέρεται σε κρίσιμες για τον αποδεκτή στιγμές “

 AFISE SEFERI –ΜΑΡΙΝΑ
(σπουδάστρια Δημοσιογραφίας στο Δ. ΙΕΚ Καλαμάτας)

 

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Ελένη Κοφτερού είναι γεωπόνος. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Θεσσαλονίκη και από το 1997 ζει στην Καλαμάτα. Η πρώτη της συλλογή με τίτλο : «Γράμμα σε γενέθλια πόλη» από τις εκδόσεις ΣΑΙΞΠΗΡΙΚΟΝ τιμήθηκε με το βραβείο Μαρία Πολυδούρη (2013). Ακολούθησε η ηλεκτρονική συλλογή: «Περί άνοιξης και άλλων εμμονών» και η συλλογή «Στο λάμδα των χελιδονιών» από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ. Το 2018 κυκλοφόρησε η συλλογή : «Για μια θλίψη Απρίλης» από τις εκδόσεις ΚΟΥΚΚΙΔΑ.  Ποιήματα, διηγήματα και κριτικά της κείμενα βρίσκονται δημοσιευμένα σε έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά.

Share.