Φροντίζοντας πάσχοντα από άνοια

0

ΑΥΞΗΜΕΝΕΣ απαιτήσεις αλλά και ιδιαιτερότητες έχει η φροντίδα ενός ασθενούς που πάσχει από Αλτσχαίμερ κυρίως όταν η ασθένεια βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο

Το πλέον σύνηθες είναι να νιώθετε ότι δεν ξέρετε πώς να φροντίσετε έναν ασθενή με Αλτσχάιμερ. Αυτό είναι ένα κοινό συναίσθημα μεταξύ των φροντιστών των ατόμων με αυτήν την νόσο, διότι κάθε μέρα φέρνει διαφορετικές προκλήσεις και καινούργια προβλήματα. Μαθαίνοντας για την ασθένεια μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε και να αντιμετωπίσετε τις προκλήσεις αυτές. Εδώ είναι κάποιες πληροφορίες σχετικά με την νόσο:

Η νόσος Alzheimer είναι μια ασθένεια του εγκεφάλου. Προκαλεί εκτεταμένη καταστροφή των εγκεφαλικών κυττάρων και των λειτουργιών του οργάνου, όπου εδράζουν οι πνευματικές και ψυχικές λειτουργίες του ανθρώπου. Αυτό επηρεάζει την ικανότητα ενός ατόμου να θυμάται πράγματα και να σκέφτεται καθαρά.

Κάθε άτομο με άνοια είναι μοναδικό όπως μοναδικές είναι και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει στο να μεταδώσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Υπάρχουν πολλές αιτίες άνοιας και η καθεμία επηρεάζει τον εγκέφαλο με διαφορετικούς τρόπους. Μερικές αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε στον ασθενή με άνοια, είναι:

  • Δυσκολία να βρει μια λέξη.
  • Μπορεί να μιλά με ευφράδεια, αλλά τα λεγόμενά του να μην βγάζουν νόημα.
  • Ίσως να μην μπορεί να καταλάβει τι του λέτε ή να κατανοεί ένα μέρος μόνο, αυτών που λέτε.
  • Οι ικανότητες γραφής και ανάγνωσης του ατόμου με άνοια να έχουν επιδεινωθεί.
  • Μπορεί να χάσει τους συνηθισμένους τρόπους κοινωνικής συμπεριφοράς στις συζητήσεις και να διακόπτει ή να αγνοεί τον ομιλητή ή να μην απαντά όταν του μιλάνε.
  • Μπορεί να δυσκολεύεται να εκφράσει κατάλληλα τα συναισθήματά του/

Οι άνθρωποι με Αλτσχάιμερ λησμονούν εύκολα, κυρίως τα πρόσφατα γεγονότα, εύκολα μπερδεύονται και μπορούν να έχουν σοβαρές δυσκολίες συγκέντρωσης.

Η Νόσος Αλτσχάιμερ ποικίλλει ως προς τις εκδηλώσεις της, από άτομο σε άτομο. Σε μερικούς ασθενείς η εξέλιξη είναι ταχεία, σε σύγκριση με άλλους που είναι πιο βραδεία, αλλά και τα συμπτώματα μπορεί να διαφοροποιηθούν από ασθενή σε ασθενή. Σε γενικές γραμμές, όμως, η νόσος Αλτσχάιμερ αναπτύσσεται αργά και γίνεται ολοένα και πιο σοβαρή με την πάροδο του χρόνου. Καθώς η νόσος επιδεινώνεται, οι άνθρωποι χρειάζονται ολοένα και περισσότερη βοήθεια.

Τελικώς, στα τελικά στάδια απαιτούν συνολική φροντίδα, λόγω πλήρουςαδυν αμίας τους να φροντίσουν τον εαυτό τους. Η Νόσος του Αλτσχάιμερ έχει τρία βασικά στάδια: ήπια (μερικές φορές ονομάζεται πρώιμο στάδιο), μέτρια και σοβαρή (μερικές φορές ονομάζεται  όψιμη ή τελική φάση). Κατανοώντας αυτά τα στάδια μπορεί να σας βοηθήσουν να φροντίζετε το αγαπημένο σας πρόσωπο εστιάζοντας κάθε φορά στις πραγματικές του ανάγκες

Για πιό εύκολη και ομαλή καθημερινότητα μπορείτε να δοκιμάστε

  • Να καθιερώσετε προγράμματα αλλά να διατηρήσετε τις συνηθισμένες διαδικασίες: η καθημερινή ζωή για τα άτομα με άνοια είναι μπερδεμένη. Το πρόγραμμα θα δώσει τάξη και θα μειώσει τις καθημερινές αποφάσεις.
  • Να υποστηρίξετε την ανεξαρτησία του ατόμου με άνοια ώστε να διατηρηθεί ο αυτοσεβασμός του. Να μην συμπεριφέρεστε σαν να μην βρίσκεται μπροστά όταν συζητάτε για την κατάσταση του με άλλους.
  • Να υιοθετήσετε δραστηριότητες χρησιμοποιώντας πχ την κηπουρική.
  • Να αποφύγετε τις αντιπαραθέσεις διότι προκαλείτε περιττό άγχος και στις δύο πλευρές. Να μην εφιστάτε την προσοχή σας στην αποτυχία.

Υπεύθυνη είναι η ασθένεια. Δεν φταίει το ίδιο το άτομο που έχει άνοια.

  • Να διατηρήσετε την αίσθηση του χιούμορ και να γελάτε μαζί με το άτομο με άνοια. Το χιούμορ ανακουφίζει το άγχος και του ανοϊκού και του φροντιστή. Δεν μπορείτε να ελέγξετε την ασθένεια αλλά μπορείτε να ελέγξετε την ανταπόκριση σας σε αυτήν.
  • Να δώσετε έμφαση στην ασφάλεια του. Η απώλεια του συντονισμού της κίνησης και της μνήμης αυξάνει την πιθανότητα τραυματισμού, είτε πχ από το καυτό νερό της βρύσης, τα ελαφριά χαλάκια στο πάτωμα, τα καλώδια που μπορεί να σκοντάψει.
  • Να ενθαρρύνετε τη σωματική άσκηση και υγεία ώστε να διατηρηθούν οι υφιστάμενες σωματικές και πνευματικές ικανοτήτες.
  • Να βοηθήσετε το άτομο να επωφεληθεί από τις δεξιότητες που διατηρεί ήδη. Εάν ήταν πχ κηπουρός ή γιατρός ή χτίστης συμπεριλάβετε δραστηριότητες σχετικές ώστε να του δώσετε την ικανοποίηση και τον αυτοσεβασμό του. Με την πάροδο του χρόνου θα μειωθεί η ευχέρια που έχει σε αυτές τις δραστηριότητες, οπότε θα μειωθεί και η συμμετοχή σε αυτές.

Να διατηρήστε την επικοινωνία με τους παρακάτω τρόπους:

  • Βεβαιωθείτε ότι οι αισθήσεις του ατόμου, όπως η όραση και η ακοή, δεν έχουν αλλάξει (π.χ. τα γυαλιά οράσεως μπορεί να μην είναι πλέον τα κατάλληλα ή ένα ακουστικό μπορεί να μην λειτουργεί σωστά)
  • Να του μιλάτε καθαρά, αργά, πρόσωπο με πρόσωπο και στο επίπεδο των ματιών
  • Να εκδηλώσετε αγάπη και ζεστασιά μέσα από τη φροντίδα που του δείχνετε εάν αυτό δεν ενοχλεί το άτομο
  • Να δώσετε προσοχή στη γλώσσα του σώματος του ατόμου – οι άνθρωποι που έχουν μειωμένη ικανότητα λόγου, επικοινωνούν με μη-λεκτικά μέσα
  • Δώστε σημασία στη δική σας γλώσσα του σώματος Εντοπίστε τον συνδυασμό λέξεων υπενθύμισης και προτροπής, που σας επιτρέπουν να επικοινωνήσετε αποτελεσματικά με το άτομο με άνοια.
  • Βεβαιωθείτε ότι έχετε την προσοχή του ατόμου προτού μιλήσετε.

Στοργική προσέγγιση

Οι άνθρωποι διατηρούν τα συναισθήματά τους μολονότι μπορεί να μην αντιλαμβάνονται τι έχει ειπωθεί, οπότε είναι σημαντικό να προστατεύουμε πάντοτε την αξιοπρέπεια και τον αυτοσεβασμό τους. Να είστε ευέλικτοι και να δίνετε πάντοτε αρκετό χρόνο για να απαντήσει το άτομο. Όπου είναι κατάλληλο, αγγίξτε το άτομο για να διατηρήσετε την προσοχή του και να εκφράζετε συναισθήματα ζεστασιάς και συμπάθειας.

Τρόποι ομιλίας

  • Να παραμένετε ήρεμοι και να μιλάτε μ’ έναν απαλό και ειλικρινή τρόπο.
  • Να μιλάτε με σύντομες και απλές προτάσεις, δίνοντας προσοχή μόνο σ’ ένα θέμα την κάθε φορά.
  • Να δίνετε πάντοτε αρκετό χρόνο για να γίνει κατανοητό αυτό που είπατε.
  • Μπορεί να βοηθήσει αν χρησιμοποιείτε κατατοπιστικά ονόματα όποτε μπορείτε, για παράδειγμα “ο γιος σου ο Γιάννης”.

Σωματική επικοινωνία

Μπορεί να χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε ορισμένες χειρονομίες και εκφράσεις του προσώπου για να γίνετε κατανοητοί. Το να δείξετε μπορεί να βοηθήσει. Το άγγιγμα και το κράτημα του χεριού μπορεί να βοηθήσει για να κρατήσετε την προσοχή του ατόμου και να καταλάβει το ενδιαφέρον σας. Μ’ ένα ζεστό χαμόγελο κι ένα γέλιο που θα το μοιραστείτε μαζί με το άτομο, συχνά γίνεται περισσότερο αντιληπτό απ’ ό,τι με λέξεις.

Τι ΔΕΝ πρέπει να κάνετε

  • Μη διαφωνείτε με το άτομο. Το μόνο που θα καταφέρετε είναι τα χειροτερέψετε τα πράγματα.
  • Μη δίνετε διαρκώς εντολές στο άτομο.
  • Μη του λέτε τι δεν μπορεί να κάνει. Αντί γι’ αυτό προτείνετε τι μπορεί να κάνει το άτομο.
  • Μην πατρονάρετε το άτομο. Ο υπεροπτικός τόνος της φωνής μπορεί να γίνει αντιληπτός ακόμη κι αν το άτομο δεν καταλαβαίνει τις λέξεις.
  • Μη κάνετε πολλές άμεσες ερωτήσεις που βασίζονται στην καλή μνήμη.
  • Μη μιλάτε μπροστά στο άτομο σαν να μη βρίσκεται εκεί.
  • Η ενασχόληση με την νόσο Alzheimer προκαλεί πολλά συναισθήματα στους φροντιστές. Συχνά είναι η λύπη, ο θυμός, η απογοήτευση, το αίσθημα της ανεπάρκειας ή της ματαιότητας. Η σωστή ενημέρωση προσγειώνει τις προσδοκίες που έχουμε, ενώ συχνά μια συμβουλευτική ψυχολογική υποστήριξη των φροντιστών είναι απαραίτητη, για να αντιμετωπιστεί η εξουθένωση (burn out), που εντελώς φυσιολογικά αισθάνονται ότι έχουν.
  • Το πρώτο και σημαντικό είναι η απενεχοποίηση των φροντιστών για τα συναισθήματα τους, κυρίως τα αρνητικά. Και βέβαια η ψυχολογική στήριξη βοηθά ώστε να διαχειριστούν οι φροντιστές καλύτερα την καθημερινότητα και να είναι περισσότερο αποτελεσματικοί στο έργο τους, κάτι που έμμεσα βοηθά και τους ίδιους τους πάσχοντες.
Share.