fbpx

Γενοκτονία των Ποντίων – Ενας αιώνας από τότε

0

Οι Έλληνες ζούσαν στη Μικρά Ασία απ’ τα πανάρχαια χρόνια.  Στο διάβα των αιώνων η τύχη τους ήταν συνυφασμένη με την τύχη της Μητέρας πατρίδας.  Οι Ελληνες δεν κατοικούσαν μόνο στα παράλια της Μικράς Ασίας, τ’ αντικρινά στην Ελλάδα αλλά και στην ενδοχώρα σε αρκετό βάθος και βέβαια στα παράλια του Ευξείνου Πόντου, όπου ίδρυσαν πολλές πόλεις και δημιούργησαν εκατοντάδες χωριών.  Προστάτης του Ποντιακού Ελληνισμού η Παναγία Σουμελά.  Πόλεις που ήκμασαν ήσαν απ’ τα δυτικά προς τα’ ανατολικά: η Σινώπη, η Αμισός, η Κερασούντα, η Τρίπολη, η Τραπεζούντα, το Ρίζαιον και στα ενδότερα η Αμάσεια και η Αργυρούπολη, αλλά και άλλες.

Γράφει ο ΣΤΑΘΗΣ ΗΛ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Ποντιακός Ελληνισμός με το δικό του γλωσσικό ιδίωμα, τα ήθη και έθιμά του, τα δικά του τραγούδια και τους δικούς του χορούς, με τον εν γένει Ποντιακό πολιτισμό του επέζησε στο διάβα των αιώνων, αν και πολλούς αιώνες βρισκόταν κάτω απ’ την οθωμανική τυραννία.  Έζησε και θαυματούργησε.  Όλα όμως αυτά ώσπου έκανε την εμφάνισή του στην Τουρκία το κίνημα των Νεοτούρκων, οι οποίοι είχαν ως στόχο τους το διωγμό και τον εκτοπισμό των χριστιανικών λαών απ’ τη Μικρά Ασία με όποιον τρόπο κι αν χρησιμοποιούσαν, ακόμα και με ομαδικές σφαγές. Ετσι προέβησαν στη γενοκτονία των Αρμενίων και στη γενοκτονία των Ποντίων.  Μέθοδοι που χρησιμοποίησαν για την πραγματοποίηση του ανίερου σχεδίου τους ήσαν: η εκτόπιση, η εξάντληση απ’ την κακομεταχείριση και τις εν γένει κακουχίες, η πείνα, η δίψα, τα βασανιστήρια, οι πορείες θανάτου,  τα τάγματα εργασίας και βέβαια οι ανελέητες σφαγές.

Η διαδικασία της εξόντωσης του Ελληνικού πληθυσμού του Πόντου διακρίνεται σε τρείς φάσεις.  Αρχίζει με την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου μέχρι την κατάληψη της Τραπεζούντας απ’ τους Ρώσους (περίοδος 1914-1916), συνεχίστηκε στο τέλος αυτού του αιματηρού πολέμου (διετία 1916-1918) και ολοκληρώθηκε την πενταετία (1918-1923) όταν εφαρμόστηκε το ανθελληνικό σχέδιο ανταλλαγής των πληθυσμών (μετά τη Μικρασιατική καταστροφή).

Οι Τούρκοι, μετά την ήττα του απ’ τους Ρώσους,  στο μεταξύ τους πόλεμο, απέδωσαν την ήττα στους Ελληνες που υπηρετούσαν στον τουρκικό στρατό.  Το κύμα των διώξεων και των εκτοπίσεων είχε ξεκινήσει. Οι Τούρκοι πριόνιζαν  τις ρίζες του υπεραιωνόβιου δέντρου του Ποντιακού Ελληνισμού.  Οι στρατολογημένοι Ελληνες εξαναγκάστηκαν να υπηρετήσουν σε τάγματα εργασίας με όλα τα συμπαρομαρτούντα δεινά (όρα «Νούμερο» του Ηλία Βενέτη κ.ά.).

Οι εκτοπίσεις συνεχίστηκαν όταν τα ρωσικά στρατεύματα μπήκαν στην Τραπεζούντα (αρχές του 1916), με την αιτιολογία ότι οι Πόντιοι διευκόλυναν τις κινήσεις των Ρώσων.  Πολλοί Πόντιοι απ’ την περιοχή της Σινώπης και της Κερασούντας εκτοπίστηκαν στην ενδοχώρα όπου τους περίμεναν άσχημες ημέρες και πολλοί υποχρεώθηκαν να εξισλαμιστούν,  ιδιαίτερα οι γυναίκες.  Οι Πόντιοι αντιστάθηκαν όπου και όπως μπορούσαν χωρίς όμως θετικό γι’ αυτούς αποτέλεσμα.  Αξιοσημείωτη κρίνεται η προσπάθεια του Μητροπολίτη Χρύσανθου να πετύχει ό,τι το καλύτερο για το ποίμνιό του.  Οι διαμαρτυρίες των Αυστριακών και των Αμερικανών διπλωματών κατά της Οθωμανικής κυβέρνησης κινήθηκαν σε λεκτικό μόνο επίπεδο και δεν είχαν αποτέλεσμα.

Ακολούθησε η τρίτη φάση εκτόπισης, καθώς συνέπεσε με την αποχώρηση των Ρώσων που ήρθε μετά τη συνθηκολόγηση με τους Τούρκους και τον ερχομό στον Πόντο του Κεμάλ Ατατούρκ (1919) και κορυφώθηκε με τη δράση των τσετών κατά των χριστιανών.

Στις 29 Μαΐου (τι θλιβερή σύμπτωση!) ο Κεμάλ ανέθεσε στον τσέτη Τοπάλ Οσμάν την επιχείρηση μαζικών διώξεων (εκτοπίσεις και σφαγές).  Εκτοπίσεις, αιχμαλωσίες, πυρπολήσεις (περιοχή Μπάφρας και Ααζάμ) και  σφαγές σε ημερήσια διάταξη.  Ενέργειες που δεν τις χωράει ο ανθρώπινος νους.  Εικόνες δαντικής κόλασης.  Ο άνθρωπος για τον άνθρωπο λύκος. Η θηριωδία σ’ όλο της το φρικτό μεγαλείο. (Σχήμα οξύμωρο!). Ένα απέραντο μαρτυρολόγιο.

Οι Ελληνες του Πόντου, που δολοφονήθηκαν απ’ το 1914 ως το 1923 ανέρχονται στις 353.000. Δεν ήσαν μόνον οι νεκροί. Ησαν και χιλιάδες που εκτοπίστηκαν, άλλοι οι του ανατολικού Πόντου προς τη Ρωσία και άλλοι απ’ το κέντρο και τα δυτικά που ήρθαν στην Ελλάδα.  Ήταν μια γενοκτονία χωρίς προηγούμενο και ας τη θέλουν κάποιο ως εθνοκάθαρση.  Παρόμοια κατάσταση, έζησαν οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι.

Η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε τη γενοκτονία των Ποντίων και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο».  Το 1998 η Βουλή ψήφισε ομόφωνα την ανακήρυξη της 14ης Σεπτεμβρίου ως «Ημέρα εθνικής μνήμης της Γενοκτονίας  των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό κράτος». Η γενοκτονία των Ποντίων αναγνωρίζεται επισήμως απ’ την Κύπρο, την Αρμενία, τη Σουηδία, από μερικές Ομοσπονδιακές Δημοκρατίες της Ρωσίας, από οκτώ πολιτείες των ΗΠΑ, απ’ τη νότια Αυστραλία, την Αυστρία, την Ολλανδία και τη Διεθνή Ενωση Μελετητών Γενοκτονιών.  Θα πρέπει να κινηθεί διαδικασία να γίνει αναγνώριση από όλη τη διεθνή κοινή γνώμη και η Τουρκία να ζητεί συγγνώμη για όσα έπραξαν οι πρόγονοι των Τούρκων απέναντι του Ποντιακού Ελληνισμού.  Φέτος με τη συμπλήρωση 100 χρόνων από  την αποφράδα χρονιά του 1919 έγιναν εκδηλώσεις μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων σε όλη την Ελλάδα. Έτσι έπρεπε. Πρέπει να θυμόμαστε, για να μην ξαναζήσουμε παρόμοιες οδυνηρές καταστάσεις…

Share.