fbpx

Τα φεγγαροπερπατήματα του 1969 και η τότε επικαιρότητα στην Ελλάδα!

0

ΣΤΙΣ 20 ΙΟΥΛΙΟΥ συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια από την πρώτη επίσκεψη ανθρώπου στο φεγγάρι. Όπως το αποκαλούν οι κοσμικοί των σαλονιών, φέτος είναι το Ιωβηλαίο έτος από τότε που πάτησε ανθρώπινο πόδι στο φεγγαράκι, που τόσο πολύ έχει απασχολήσει τους λογοτέχνες και τους ποιητές αλλά και γενικά όλους τους απλούς ανθρώπους.

Του ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΚΑΡΑΤΖΑ
Οικονομολόγου-Συγγραφέα

Η λέξη, Ιωβηλαίο σύμφωνα με το λεξικό του Δ. Δημητράκου είναι εβραϊκής προέλευσης και σημαίνει το επόμενο έτος του Μεγάλου Σαββαταίου ή το τελευταίο έτος κάθε πεντηκονταετίας. Η λέξη Σαββαταίο είναι επίσης εβραϊκή και σημαίνει την περίοδο των επτά ετών.

Το Μεγάλο Σαββαταίο σημαίνει χρονική περίοδο επτά Σαββαταίων ή σαράντα εννέα ετών, ενώ το πεντηκοστό έτος είναι το Ιωβηλαίο. Το Σαββαταίο και κυρίως το Ιωβηλαίο, σύμφωνα με τον Μωσαϊκό Νόμο

ήταν μεγάλες γιορτές, αλλά αυτά άλλοτε. Αργότερα καθιερώθηκε σιγά – σιγά, κυρίως στην Εσπερία, ο εορτασμός του Ιωβηλαίου αρχικά από τους βασιλικούς οίκους, μετά από τους κοσμικούς και στις μέρες μας σχεδόν από όλους. Η «κατάκτηση» της σελήνης, παρόλο του ότι ήταν ένα μεγάλο επίτευγμα του ανθρώπου για την εποχή του, έχει χάσει με την πάροδο του χρόνου την σημασία και την αξία που του απέδιδαν οι άνθρωποι εκείνα τα χρόνια, όμως ποτέ δεν θα πάψει να είναι το πρώτο βήμα του ανθρώπου για την εξερεύνηση του διαστήματος.

Ήταν λοιπόν το Αμερικανικό διαστημόπλοιο Απόλλων-11 που εκτοξεύτηκε από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι, στις 16 Ιουλίου 1969, και ήταν η πέμπτη επανδρωμένη αποστολή του προγράμματος Απόλλων της NASA. Έφτασε από την γη στην σελήνη στις 11.18 μ.μ. της 20 ης Ιουλίου, κατέβασε δύο ανθρώπους στο έδαφός της, που συνέλεξαν αδρανή υλικά και αφού παρέμειναν εκεί μια μέρα περίπου, επέστρεψαν στην γη ασφαλείς και δοξασμένοι στις 24 Ιουλίου.

Ο ΓκαγκάρινΗ όλη επιχείρηση του ταξιδιού αυτού, ήταν προϊόν του ψυχρού πολέμου ανάμεσα στις τότε υπερδυνάμεις Αμερική και Σοβιετική Ένωση. Οι Σοβιετικοί είχαν προηγηθεί στα διαστημικά θέματα, διότι πρώτοι έστειλαν τον Γκαγκάριν στο διάστημα στις 12 Απριλίου του 1961, που ήταν ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα και μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Οι Αμερικάνοι το έφεραν βαρέως διότι «έπεφτε» το γόητρό τους και με γενναίες χρηματοδοτήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό επιτάχυναν το πρόγραμμα των επανδρωμένων πτήσεων στο διάστημα.

Ο πρόεδρος Κένεντι μάλιστα είχε δηλώσει το 1961 στο Κογκρέσο πως: «Πριν το τέλος της δεκαετίας, θα γίνει η μετάβαση ενός ανθρώπου στη Σελήνη και η ασφαλής επιστροφή του στη Γη».

Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Εκείνη τη εποχή είχε εμπεδωθεί το καθεστώς της δικτατορίας στην Ελλάδα, ο Τύπος είχε φιμωθεί και ασχολούταν κυρίως:

  • Με την προβολή της χουντικής κυβέρνησης,
  • Το αναμενόμενο Αμερικανικό εγχείρημα,
  • Την σύλληψη του αντιστασιακού καθηγητή Καράγιωργα,
  • Την διαφημιστική καμπάνια της Coca-Cola και
  • Το αστυνομικό ρεπορτάζ, εγκλήματα, κτλ.

Το ίδιο έκανε η ραδιοφωνία και η τηλεόραση που έκανε τα πρώτα βήματά της στην Ελλάδα. Σε όλα τα δελτία, 2-3 μήνες νωρίτερα είχε ρεπορτάζ για το διαστημικό εγχείρημα, τι πρόκειται να συμβεί και πόσο πολύ προηγούνταν οι Αμερικάνοι των Σοβιετικών.

ΠΩΣ ΕΙΔΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑ

Είχε προαναγγελθεί ότι η όλη επιχείρηση και ιδιαίτερα η προσσελήνωση, θα μεταδίδονταν από την Ελληνική τηλεόραση σε ζωντανή σύνδεση με την ΝΑΣΑ.

Ο μέσος Έλληνας είχε ακούσει τόσα πολλά, και μη υπαρχόντων άλλων ενδιαφερόντων, περίμεναν όλοι την μεγάλη στιγμή. Πολλοί έσπευδαν να αγοράσουν τηλεόραση για να δουν με την άνεσή τους το μεγάλο γεγονός. Κατακαλόκαιρο, οι δρόμοι και οι γειτονιές της Αθήνας έδειχναν μισο-έρημες, και οι μόνοι που έδιναν ζωή στην πόλη ήταν οι χιλιάδες υποψήφιοι για τα πανεπιστήμια που είχαν εισρεύσει από την επαρχία για φροντιστήρια εν όψει των πανελληνίων εξετάσεων του Σεπτεμβρίου για την εισαγωγή τους στα πανεπιστήμια.

Το βράδυ της 20ής Ιουλίου οι περισσότεροι Έλληνες ξενύχτισαν μπροστά στις προθήκες των καταστημάτων που πουλούσαν τηλεοράσεις για να δουν σε απ’ ευθείας σύνδεση τον άνθρωπο να πατάει στο φεγγάρι. Ήταν τόσο πολύς ο κόσμος που αν δεν είχες πάει λίγο νωρίς δεν μπορούσες να πλησιάσεις και να δεις από κοντά την εικόνα. Πολλοί επίσης είχαν πιάσει από νωρίς τραπέζι σε καφετέριες που είχαν τηλεόραση για να είναι πιο άνετα. Οι πιο τυχεροί ήταν αυτοί που ήδη είχαν αγοράσει τηλεόραση ή είχαν κάποιον γνωστό να τους προσκαλέσει στο σπίτι του να δουν μαζί το γεγονός. Τα μεσάνυχτα που ολοκληρώθηκε η προσσελήνωση ο κόσμος έφυγε αλλά οι περισσότεροι επέστρεψαν πάλι στις πέντε το πρωί που άνοιξε η πόρτα της σεληνακάτου και βγήκαν και περπάτησαν ο Άρμστρονγκ και ο Όλντριν στο σεληνιακό έδαφος.

Βέβαια εκείνη την εποχή αλλά και σήμερα μια μερίδα του κόσμου πιστεύει ότι αυτό που είδαμε τότε, δεν έγινε ποτέ αλλά ήταν μια καλοστημένη προπαγάνδα των Αμερικανών. Σε ένα δημοσίευμα διάβασα ότι το 20% των σημερινών Αμερικανών πιστεύει ότι αυτό το εγχείρημα δεν έγινε ποτέ.

ΤΟ ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΤΗΣ ΣΥΛΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΑΚΗ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΑ

Το όλο «χαρμόσυνο» κλίμα της εποχής το χάλασε η σύλληψη του αντιστασιακού καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου Σάκη Καράγιωργα. Ο Καράγιωργας ήταν ο αρχηγός κατά τη διάρκεια της δικτατορίας στη συγκρότηση της «Δημοκρατικής Άμυνας» και τον Ιούλιο του 1969 συνελήφθηκε από την Αστυνομία διότι έσκασε στα χέρια του εκρηκτικός μηχανισμός, ο οποίος προοριζόταν για αντιστασιακή δράση κατά της δικτατορίας.

Πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της εποχής ενημέρωναν τον κόσμο ότι εξαρθρώθηκε μεγάλη αντιστασιακή ομάδα κουμουνιστών και εχθρών της πατρίδας. Μετά τον Καράγιωργα συνελήφθησαν και άλλα μέλη της «Δημοκρατικής Άμυνας» για τα οποία τα ΜΜΕ έδιναν καθημερινά λεπτομέρειες. Ο Καράγιωργας βασανίστηκε απάνθρωπα ενώ ήταν βαριά τραυματισμένος. Ακολουθήσε η δίκη της «Δημοκρατικής Άμυνας» και η καταδίκη του από το Έκτακτο Στρατοδικείο σε ισόβια, και φυλακίστηκε μέχρι την αμνηστία που έδωσε η δικτατορία το 1973. Μετά την πτώση της δικτατορίας συμμετείχε στην ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου το 1974. Σύντομα και λόγω διαφωνιών διαγράφθηκε μαζί και με άλλα στελέχη από το ΠΑΣΟΚ. Εκλέχτηκε πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου και αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ενεργητικότητάς του στο θέμα της αναβάθμισης της ανώτατης παιδείας γενικότερα και της Παντείου σε σύγχρονο πανεπιστήμιο κοινωνικών επιστημών.

ΤΟ ΙΩΒΗΛΑΙΟ ΤΗΣ Coca-Cola ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Από τον Μάρτη του 1969 είχε αρχίσει μια τεράστια διαφημιστική καμπάνια της Coca-Cola για την εισαγωγή της στη ελληνική αγορά. Ολοσέλιδες καταχωρήσεις σε όλα τα έντυπα διαφήμιζαν το νέο προϊόν χωρίς να καταλαβαίνει ο καταναλωτής περί τίνος πρόκειται. Το κύριο μήνυμα της καμπάνιας έλεγε αν θυμάμαι καλά: «Μου δίνεις μια Coca- Cola;».

Το ίδιο μήνυμα μεταδιδόταν συνεχώς από τα λίγα κρατικά ραδιόφωνα της εποχής, και κάποια ώρα κατέληξε να είναι βαρετό, οπότε τότε παρουσιάστηκε στις διαφημίσεις και το προϊόν στο κλασικό γυάλινο μπουκάλι. Η Coca-Cola ενώ είχε πάρει άδεια να κυκλοφορήσει στην Ελλάδα από το 1964, χρειάστηκαν πέντε χρόνια μέχρι να κάνει την εμφάνισή της στα καταστήματα, τέλος Ιουλίου 1969. Η πρώτη τιμή στα καφενεία της εποχής ήταν 3,5 δραχμές το μπουκάλι, ενώ το σουβλάκι με πίτα τότε κόστιζε 1,5 δραχμές. Μετά από πενήντα χρόνια η Coca-Cola παρά τις επικρίσεις που δέχτηκε για τους κινδύνους που εγκυμονεί η κατανάλωσή της στην υγεία των ανθρώπων, κατάφερε να επικρατήσει μεταξύ των αναψυκτικών τύπου Cola και να κατέχει την πρώτη θέση στον ανταγωνισμό στην ελληνική αγορά.

Πάντως κατέχει και μια άλλη πρωτιά στην Ελλάδα, διότι στο εργοστάσιό της έγινε το 1973 κατά την περίοδο του δικτατορικού καθεστώτος η πρώτη απεργιακή κινητοποίηση, δίωρης στάσης εργασίας. Αυτές είναι οι εντυπώσεις μου από εκείνη την εποχή και τις έγραψα κυρίως γι’ αυτούς που τότε ήταν αγέννητοι ή μικροί.

Share.